Premier Jetten heeft BBB uitgesloten van de onderhandelingen over een begrotingsdeal. De partij mag voorlopig niet meepraten, nadat BBB donderdagavond het vertrouwen in het kabinet heeft opgezegd vanwege het stikstofbeleid. Dat bevestigen bronnen in Den Haag.
De maatregel betekent dat de route over rechts voor een begrotingsdeal volgens D66-ministers ingewikkelder is geworden. Zonder BBB wordt het lastiger om een meerderheid in de Tweede Kamer te vinden voor de begroting. De D66-ministers lieten weten dat de opzegging van het vertrouwen de onderhandelingspositie van het kabinet verzwakt.
BBB-leider Vermeer zegt zelf wel open te staan voor overleg over de begroting. Hij vindt dat zijn partij niet buitenspel gezet zou moeten worden. Volgens hem blijft BBB beschikbaar voor gesprekken, ondanks het opgezegde vertrouwen.
De breuk komt voort uit onvrede bij BBB over het stikstofbeleid van het kabinet. De partij vindt dat het kabinet te weinig doet voor boeren en te veel vasthoudt aan strenge stikstofregels. Donderdagavond trok BBB de conclusie dat het vertrouwen in het kabinet niet langer houdbaar is.
Het besluit van Jetten om BBB op het strafbankje te zetten, is een volgende stap in de politieke impasse. De coalitie en oppositie stonden tijdens de algemene beschouwingen al lijnrecht tegenover elkaar. De oppositie wilde dat Jetten zou kiezen tussen linkse partijen enerzijds en JA21 en SGP anderzijds. Het debat leverde weinig toenadering op.
De vraag is nu of het kabinet zonder BBB een begroting kan doordrukken. De partij heeft een aanzienlijk aantal zetels en kan een deal maken of breken. Als BBB niet meepraat, zal Jetten op zoek moeten naar andere partijen om een meerderheid te vinden. Dat kan betekenen dat hij zaken moet doen met partijen die hij eerder niet nodig had.
Voor BBB is de uitsluiting een risico. De partij profileert zich als stem van het platteland en de boeren. Als ze niet aan tafel mag, kan ze zich blijven opwerpen als buitenstaander die niet serieus wordt genomen. Tegelijk loopt ze het risico geen invloed te hebben op de begroting.
De komende dagen zal duidelijk worden of Jetten en Vermeer alsnog tot elkaar komen. Vermeer heeft aangegeven beschikbaar te zijn voor gesprek. Jetten heeft echter laten weten dat BBB eerst het vertrouwen moet herstellen. Zolang dat niet gebeurt, blijft de partij uitgesloten van de begrotingsonderhandelingen.