De inwoners van de Canadese provincie Alberta hebben in een referendum tegen afscheiding van Canada gestemd. Volgens de Canadese publieke omroep CBC is op basis van de getelde stemmen duidelijk dat ruim driekwart van de kiezers ervoor heeft gekozen om bij Canada te blijven. Nog niet alle stemmen zijn geteld, maar de uitkomst wordt als definitief beschouwd.
De uitslag is een opsteker voor de Canadese premier Mark Carney. Hij had tijdens de campagne opgeroepen tot nationale eenheid en wees daarbij op de gevaren die volgens hem uitgaan van de Verenigde Staten. Canada heeft stabiliteit nodig vanwege de handelsoorlog en de wens van president Trump om het land in te lijven, zei Carney. In een verklaring reageerde hij verheugd op de uitslag. «De mensen in Alberta hebben een duidelijke keuze gemaakt», schrijft hij. «Canada is veel groter dan de som van zijn delen.»
Ook de premier van Alberta, Danielle Smith, is tegen afscheiding. Zij had het referendum niettemin uitgeschreven onder druk van separatistische partijgenoten. Het olierijke Alberta is veruit de rijkste provincie van Canada. Van oudsher staan inwoners kritisch tegenover de landelijke regering in Ottawa, onder meer omdat ze vinden dat ze relatief veel belasting afdragen.
Het referendum was niet bindend. Inwoners van Alberta kregen de vraag of ze bij Canada willen blijven of een «proces richting onafhankelijkheid» willen starten, in de vorm van een later referendum dat wel bindend zou zijn. Niet meer dan 23 procent lijkt voor dat laatste te hebben gestemd, meldt CBC. Het is nog niet bekend wat de opkomst was.
De volksraadpleging werd door tegenstanders als omstreden bestempeld, maar de uitslag laat zien dat de roep om afscheiding binnen de provincie beperkt blijft. De separatistische beweging in Alberta voert al langer campagne voor meer autonomie of volledige onafhankelijkheid, maar krijgt bij een brede volksraadpleging geen meerderheid achter zich.
Voor Carney betekent de uitslag steun voor zijn koers van nationale eenheid. De premier benadrukte tijdens de campagne dat Canada in een periode van economische en politieke druk van buitenaf één front moet maken. De handelsoorlog met de Verenigde Staten en de uitspraken van president Trump over inlijving van Canada wegen zwaar op de Canadese politiek.
De precieze opkomst en de definitieve stemverhouding worden later bekendgemaakt. Duidelijk is dat de kiezers in Alberta een vervolgproces richting onafhankelijkheid hebben afgewezen.
3