Het minderheidskabinet heeft in de Eerste Kamer nog geen meerderheid voor het belastingplan. Waar het kabinet in de Tweede Kamer met steun van onder meer de ChristenUnie, 50Plus en Groep Markuszower voldoende stemmen lijkt te kunnen halen, ligt dat in de Eerste Kamer ingewikkelder. Het kabinet heeft daar geen vaste meerderheid en is afhankelijk van oppositiepartijen die zich nog niet allemaal hebben uitgesproken.
Zowel Pro als BBB laten zich tegenover Nieuwsuur weinig gunstig uit over het plan. Paul Rosenmöller, fractievoorzitter van Pro in de Eerste Kamer, erkent dat het wegstemmen van een belastingplan veel betekent, maar stelt dat ook het aannemen van een slecht belastingplan gevolgen heeft. Het kabinet paste de plannen op verschillende punten aan om steun te krijgen, maar volgens de partijen zijn daarmee de bezwaren niet verdwenen. BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas maakt zich zorgen over de manier waarop het kabinet opereert en spreekt van een «rampscenario».
Het kabinet probeerde verschillende oppositiepartijen tegemoet te komen. Zo is de btw-verhoging op sierteeltproducten, de zogeheten bloementaks, voorlopig van de baan. Lagas vindt die maatregel onvoldoende: uitstel met een jaar stelt haar niet tevreden. SGP-fractievoorzitter Peter Schalk ziet in de aanpassingen vooral een poging om op alle fronten steun te verzamelen. Hij spreekt van een «schot hagel», waarbij het kabinet hoopt dat partijen de overige onderdelen laten zitten.
Pro-leider Jesse Klaver noemt de aanpak van het kabinet een «enorm waagstuk» en stelt dat het kabinet een groot risico neemt met de stabiliteit van Nederland. Volgens hem getuigt dat van een «volstrekt gebrek aan leiderschap». Pro zegt meerdere keren tot compromissen bereid te zijn geweest, maar loopt volgens Klaver vast op de VVD. Die partij wil geen verhoging van de belasting op vermogen, waardoor samenwerking onmogelijk lijkt. Klaver geeft de hoop nog niet op: «In het debat zullen we echt een ultieme poging doen om er toch uit te komen.»
Volt is eveneens kritisch. Het kabinet trok extra geld uit voor nieuw AI-beleid, maar dat neemt de bezwaren van de partij niet weg. Fractievoorzitter Gaby Perin noemt de aanpak «ronduit onverantwoordelijk» en vindt dat premier Jetten met Volt had moeten praten om een betrouwbare meerderheid te verzekeren. «De verantwoordelijkheid of het plan het hier haalt of niet, ligt echt bij het kabinet», aldus Perin.
Er is ook steun. 50Plus heeft het kabinet in de Eerste Kamer binnen. Fractievoorzitter Martin van Rooijen zegt dat zijn partij constructief in het proces zit: «Ga ervan uit dat wij het belastingplan steunen.» In de Tweede Kamer is ChristenUnie-fractievoorzitter Mirjam Bikker blij dat het kabinet naar haar partij heeft geluisterd. Zij drong sinds mei aan op het niet laten opdraaien van werkenden en gezinnen voor de extra uitgaven van het kabinet, en op het buiten de eerste bezuinigingsronde houden van zieken. «Eindelijk is daarnaar geluisterd», zegt Bikker. JA21 liet zich nog niet in de kaarten kijken.
Politiek duider Arjan Noorlander stelt dat het belastingplan inmiddels vooral draait om het overleven van het kabinet en het omzeilen van toevallige meerderheden in beide Kamers. Nieuwe verkiezingen zijn volgens Rosenmöller niet gewenst: «Daar zit echt niemand op te wachten.» Hij hoopt dat er uiteindelijk voldoende steun komt voor het belastingplan en de begrotingen.
6