Een 74-jarige Syrische man die onder het afgezette regime van president Bashar al-Assad leiding gaf aan de beruchte Adra-gevangenis in Damascus, is in de Verenigde Staten veroordeeld tot zestig jaar gevangenisstraf. De rechtbank acht hem schuldig aan marteling. Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie is hij de hoogste functionaris van de regering-Assad die buiten Syrië is veroordeeld.
De man, Samir Ousman Alsheikh, gaf van 2005 tot 2008 leiding aan de centrale gevangenis van Damascus, die ook bekendstaat als de Adra-gevangenis. Aanklagers stellen dat hij ondergeschikten opdracht gaf gevangenen fysiek en psychisch te folteren om hun verzet tegen de regering van Assad te breken. Daarbij was hij soms ook persoonlijk betrokken bij mishandelingen. Alsheikh heeft altijd gezegd onschuldig te zijn. Zijn advocaten hebben aangekondigd hoger beroep aan te tekenen tegen de uitspraak.
Naast marteling werd Alsheikh ook veroordeeld voor het liegen tegen de immigratiedienst over zijn verleden en voor het op frauduleuze wijze verkrijgen van een verblijfsvergunning. Hij kwam in 2020 naar de Verenigde Staten en werd in 2024 gearresteerd nadat een Syrische oppositieorganisatie in Amerika een tip had gekregen dat hij zich in het land bevond.
De veroordeling valt samen met een keerpunt in de Syrische geschiedenis. Eind 2024 maakten rebellen een einde aan het decennialange bewind van de familie Assad. Tijdens de bijna veertien jaar durende burgeroorlog die daaraan voorafging, kwamen naar schatting meer dan een half miljoen mensen om het leven. De Adra-gevangenis, waar Alsheikh de leiding over had, geldt als een van de beruchtste plekken uit die periode.
De zaak tegen Alsheikh is opvallend omdat vervolging van Syrische functionarissen buiten Syrië zeldzaam is. Het Amerikaanse ministerie van Justitie benadrukt dat hij de hoogste functionaris van het Assad-regime is die in het buitenland is veroordeeld. De uitspraak kan daarmee ook van betekenis zijn voor andere landen die onderzoek doen naar misdaden uit de Syrische burgeroorlog.
Alsheikh was werkzaam binnen het Syrische staatsveiligheidsapparaat. De rechtbank in de Verenigde Staten oordeelde dat hij verantwoordelijk is voor het systematische geweld tegen gevangenen die als tegenstanders van het regime werden beschouwd. De zestig jaar cel is een van de zwaarste straffen die een voormalige Syrische overheidsfunctionaris tot nu toe heeft gekregen.
De verdediging heeft laten weten het niet eens te zijn met de veroordeling en blijft bij het standpunt dat Alsheikh onschuldig is. Het hoger beroep moet duidelijk maken of de straf standhoudt. Tot die tijd blijft de oud-gevangenisdirecteur in detentie in de Verenigde Staten.