De pro-Russische Iliana Jotova wordt de eerste gekozen vrouwelijke president van Bulgarije. Volgens exitpolls behaalde zij 56 tot 58 procent van de stemmen in de tweede ronde. Haar tegenstander, de pro-Europese Andrej Gjoerov, kreeg 38 tot 40 procent en feliciteerde haar met de overwinning. De officiële uitslag wordt pas morgen verwacht, wanneer alle stemmen zijn geteld.
Jotova (62) is op dit moment interim-president. Zij was van 2017 tot begin dit jaar vicepresident, toen de huidige premier Radev nog president was. Toen hij het premierschap ambieerde, nam zij zijn plaats over. Het presidentschap van Bulgarije is grotendeels een ceremoniële functie, maar de uitslag heeft wel politieke betekenis, omdat zij en premier Radev vergelijkbare standpunten delen.
De opkomst lag met 27 tot 29 procent iets hoger dan in de eerste ronde vorige week, toen slechts 23 procent van de kiesgerechtigden naar de stembus ging. Dat was een diepterecord. Jotova won ook die eerste ronde, maar vanwege de lage opkomst was een tweede ronde noodzakelijk. Dat de deelname in de tweede ronde iets steeg, verandert niets aan het feit dat een groot deel van de Bulgaren de verkiezingen oversloeg.
Jotova bedankte de kiezers voor hun vertrouwen en de partijen die zich achter haar kandidatuur hebben geschaard onder de naam Progressief Bulgarije. Volgens de berichtgeving is de uitslag een steun in de rug voor het beleid van premier Radev, die sinds april in functie is. Net als Radev is Jotova tegen financiële en militaire steun aan Oekraïne en wil zij de banden met Rusland aanhalen.
De verkiezingen vonden plaats tegen de achtergrond van een reeks droneaanvallen op schepen op de Zwarte Zee, in en vlak buiten de Bulgaarse territoriale wateren. Wie achter de aanvallen zit, is nog niet duidelijk, maar er werd naar Rusland gewezen. Premier Radev riep de Russische ambassadeur op het matje en sprak met NAVO-topman Rutte. De aanvallen werden internationaal veroordeeld en wekten zorgen over de reikwijdte van de oorlog in Oekraïne.
Naar aanleiding van de aanvallen vroeg Bulgarije om militaire bijstand van bondgenoten om de veiligheid op zee te garanderen. Afgelopen woensdag zonk nog een Grieks containerschip nadat het door drones was geraakt. Van een eerder gezonken schip wordt een aantal opvarenden nog vermist. Die combinatie van een politieke verschuiving in Sofia en een toenemende dreiging op de Zwarte Zee maakt de uitkomst van deze verkiezingen ook voor de rest van Europa relevant.
3