In de Duitse deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren is de verkiezingsstrijd onverwacht spannend geworden. De sociaaldemocratische SPD, die al dertig jaar regeert in de Oost-Duitse deelstaat, is in de peilingen opgeklommen tot rond de 35 procent. Daarmee gaat de partij nek-aan-nek met de rechts-radicale AfD, die lange tijd met kop en schouders de grootste leek te worden. Vorig jaar stond de SPD nog op 19 procent.

De opmars is vooral te danken aan de populariteit van deelstaatpremier Manuela Schwesig. Kiezers noemen haar liefkozend «Manu» of «onze vrouw». Zelf presenteert ze zich als «Die Frau gegen Blau», de partijkleur van de AfD. Tijdens een zogeheten burgerdialoog in een circustent in Rostock zei Schwesig tegen honderden bezoekers: «De AfD kan de grootste worden. Een stem op SPD is de enige mogelijkheid om dat te verhinderen. Zodat ik jullie premier kan blijven.»

Uit kiezersonderzoek blijkt dat ruim de helft op Schwesig zou stemmen als kiezers de premier direct konden kiezen. De campagne draait dan ook volledig om haar persoon. Buiten de circustent staat een levensgroot bord met haar beeltenis en worden autoluchtverfrissers in de vorm van haar hoofd uitgedeeld. Inhoudelijk legt Schwesig de nadruk op de economie en vermijdt ze thema's als migratie en identiteit, waar de AfD op hamert. Ze bekritiseert de AfD omdat die gratis kinderopvang en de Soli, een speciale belasting voor grootverdieners, zou willen afschaffen.

Schwesig zet zich ook regelmatig af tegen de impopulaire landelijke regering, waar haar eigen partij deel van uitmaakt. «Ik sta voor mijn deelstaat. Bij goede ideeën werk ik samen met Berlijn, maar bij onderwerpen als pensioen en de hoge benzineprijzen zeg ik duidelijk wat er moet veranderen», aldus Schwesig. Aanhangers waarderen haar standvastige houding. «Ze maakt een overtuigende indruk met wat ze zegt», zegt Klaus-Jürgen Buchholz uit Rostock. Stadsgenoot Maria Lichtemann noemt haar menselijk en benaderbaar.

De rest van Duitsland kent Schwesig vooral van haar inzet voor de controversiële pijpleiding Nord Stream 2 en haar leiding van de Duits-Russische Vriendschapsgroep. Ze heeft haar fouten erkend en wil dat hoofdstuk vergeten. Kiezers lijken haar te vergeven. Aan haar zijde staat permanent woordvoerder Lilly Blaudszun, een 25-jarige influencer die een uitgekiende pr-campagne opzette met flitsende filmpjes, een felle kleur rood en korte, begrijpelijke boodschappen. Met succes: Schwesig heeft vijf keer zoveel volgers op Instagram als de premierskandidaat van de AfD, voormalig radiopresentator Leif-Erik Holm.

Toch is ook de AfD vol zelfvertrouwen. Tijdens Schwesigs bijeenkomst in Rostock verzamelden AfD-kandidaten zich in een dorp buiten de stad om flyers en stickers uit te delen. «We krijgen bijna alleen maar steun hier», zegt kandidaat Thomas de Jesus Fernandes. «Gevoelsmatig wil 90 procent op ons stemmen.» In geen enkele deelstaat ligt het aandeel immigranten zo laag als in Mecklenburg-Voor-Pommeren, maar toch is migratie ook hier een thema, zegt hij. «Vroeger zag je hier überhaupt geen hoofddoeken.» Hij wil voorkomen dat de deelstaat het westen van Duitsland achterna gaat. «Nu al durven mensen 's avonds niet meer met het ov.» Fernandes is niet bang voor de comeback van Schwesig. «De tweestrijd gaat ten koste van andere partijen, die nu mogelijk de kiesdrempel niet halen. Daardoor kunnen wij misschien wel alleen regeren.»

De opmars van de SPD gaat inderdaad ten koste van de middenpartijen. De CDU lijkt zelfs het slechtste verkiezingsresultaat in een deelstaat ooit te halen. Binnen de lokale CDU gaan nu stemmen op om met de AfD samen te werken. Dat is een cadeau voor Schwesig: CDU'ers die tegen de AfD zijn, zouden volgens haar op de SPD moeten stemmen. Binnen de SPD dromen sommigen al van een bondskanselier Schwesig. Een vraag over landelijke ambities lacht de deelstaatpremier weg. «Mijn doel is Mecklenburg-Voor-Pommeren. U ziet hoe mooi het hier is.»

Auteur

Samenleving

Lotte Jansen — samenleving, Kernblik.