De Franse president Emmanuel Macron heeft alle protesten die komende zaterdag niet door vakbonden worden georganiseerd verboden. Dat maakte hij bekend na een urenlang spoedberaad met onder meer de Franse inlichtingendiensten. «Overal waar mensen demonstreren die daar geen recht op hebben, zal worden ingegrepen», zei Macron. «We willen dat de rust terugkeert.»
Macron gaf tijdens het beraad toe dat er «tekortkomingen» waren in de voorbereidingen op de demonstraties van afgelopen zaterdag. Die liepen verspreid over het land uit de hand. Duizenden mensen gingen de straat op in onder meer Parijs, Lyon, Lille, Nice, Bordeaux en Marseille. Zeker 1500 winkels werden geplunderd, er waren brandstichtingen en er vonden confrontaties plaats tussen gemaskerde jongeren en de politie. Meer dan 2300 mensen werden opgepakt voor de rellen.
Een dag later haalde Macron live op de Franse televisie hard uit naar de relschoppers. Hij zei dat iedereen die de Republiek ten val wil brengen ter verantwoording zal worden geroepen. Ondertussen gingen de rellen in Parijs zondag gewoon door. Macron erkende «een gebrek aan vooruitziendheid» in het geweld dat zaterdag en zondag uitbrak. Hij verwees opnieuw expliciet naar «georganiseerde extreemlinkse groeperingen die de Republiek omver willen werpen met extreem gevaar, een zeer hoog geweldsniveau en zorgvuldige planning». Het verbod op alle demonstraties die niet aan een vakbond zijn gelieerd, noemde hij daarom «gezond verstand».
Voor komende zaterdag worden opnieuw grootschalige protesten verwacht. Ook de gele hesjes hebben aangekondigd van de partij te zijn. Die protestbeweging ontstond in 2018 uit onvrede met de aangekondigde verhoging van de brandstofprijzen en groeide uit tot een breder protest tegen de hoge kosten van het levensonderhoud en inkomensongelijkheid. Premier Lecornu heeft aangekondigd dat demonstranten een enorme politie-aanwezigheid kunnen verwachten. Om de politie op momenten te ontzien, wordt ook het leger de straat op gestuurd. Macron zei dat daar morgen verder over wordt gesproken, omdat de veiligheidsdiensten volgens hem «onder immense druk» staan.
Het harde politieoptreden tijdens de scholierprotesten zorgde al vóór de rellen van het weekend voor maatschappelijke verontwaardiging in Frankrijk. Het stadsbestuur van Parijs heeft inwoners en winkeliers opgeroepen zaterdag «extra alert» te zijn voor relschoppers die «niets met de sociale beweging te maken hebben». Ook moeten zij voor 12.00 uur hun vuilnisbakken, fietsen, terrassen en tuinmeubilair uit de openbare ruimte hebben verwijderd.
In Limoges is vandaag een tweede verdachte aangehouden voor het in brand steken van het 19de-eeuwse stadhuis. Het gaat om een 66-jarige man. Dinsdag werd al een 34-jarige man aangehouden voor de brand waarbij de toren van het stadhuis instortte. Deze man wordt inmiddels ook verdacht van poging tot moord op de politieagenten die zich in het gebouw bevonden toen de brand uitbrak. Volgens Franse media behoorde hij tot een extreemlinkse groepering en was hij al bekend bij de Franse veiligheidsdiensten. Het onderzoek naar wat er zaterdag precies in Limoges is gebeurd, is nog gaande. Daarbij wordt onderzocht in hoeverre de aanval op het stadhuis vooraf was georganiseerd en welke krachten daarachter zouden zitten.
In Frankrijk wordt al weken geprotesteerd tegen de gebrekkige staat van het onderwijs, de hoge kosten van het levensonderhoud en het regeringsbeleid. De spanning tussen de regering en de straat is daarmee nog niet verdwenen. Met het verbod op niet-vakbondsprotesten hoopt Macron de rust te laten terugkeren, maar of dat lukt, moet zaterdag blijken.
4