Het Israëlisch Centraal Verkiezingscomité heeft na een stemming besloten om alle Arabische partijen uit te sluiten van deelname aan de Israëlische parlementsverkiezingen. Het besluit betekent dat de gezamenlijke Arabische lijsten niet op het stembiljet komen en dus geen zetels in de Knesset kunnen veroveren.
Het Centraal Verkiezingscomité is het orgaan dat toezicht houdt op het verloop van de verkiezingen en beslist over de toelating van partijen en kandidaten. Het comité bestaat uit vertegenwoordigers van verschillende politieke stromingen en neemt besluiten bij meerderheid van stemmen. De uitsluiting van alle Arabische partijen is een ingrijpende maatregel die de samenstelling van het volgende parlement direct beïnvloedt.
Arabische partijen vormen al jaren een vaste factor in de Israëlische politiek. Ze vertegenwoordigen een deel van de Arabische minderheid, die ongeveer een vijfde van de bevolking uitmaakt. Bij eerdere verkiezingen wisten gezamenlijke Arabische lijsten meerdere zetels te behalen. Het wegvallen van die partijen betekent dat een aanzienlijke groep kiezers geen eigen vertegenwoordiging meer heeft in het parlement.
De beslissing valt samen met een periode van toenemende spanning rond de positie van Arabische burgers in Israël. Politieke tegenstanders van de uitsluiting wijzen erop dat deelname aan verkiezingen een kernrecht is in een democratie. Voorstanders stellen dat partijen die de staat niet erkennen geen plaats horen te hebben in het parlement. Het comité heeft zijn besluit niet nader gemotiveerd in de openbaarheid.
Het is nog niet duidelijk of de uitgesloten partijen naar de rechter stappen. In het verleden hebben vergelijkbare besluiten van het verkiezingscomité geleid tot rechtszaken bij het Israëlische Hooggerechtshof. Dat hof kan een uitsluiting ongedaan maken als die in strijd is met de wet. Of dat ook nu gebeurt, hangt af van de juridische onderbouwing van het besluit en de bereidheid van de partijen om te procederen.
De uitsluiting raakt niet alleen de partijen zelf, maar ook hun kiezers en de verhoudingen binnen het Israëlische partijlandschap. Als de maatregel standhoudt, verschuift het politieke speelveld en wordt de vorming van een regering na de verkiezingen anders dan voorzien. Partijen die eerder op samenwerking met Arabische fracties konden rekenen, verliezen een mogelijke partner.
Het besluit van het Centraal Verkiezingscomité is genomen in de aanloop naar de parlementsverkiezingen. De definitieve kandidatenlijsten worden pas vastgesteld nadat eventuele bezwaren en beroepen zijn behandeld. Tot die tijd blijft onzeker of de uitsluiting van alle Arabische partijen definitief is. Duidelijk is dat het besluit de komende verkiezingen en de positie van de Arabische minderheid in de Israëlische politiek sterk zal beïnvloeden.
3