Tijdens de topontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping in Washington staat kunstmatige intelligentie hoog op de agenda. Beide landen willen praten over de risico's van AI, maar een gezamenlijke rem op de ontwikkeling lijkt niet aan de orde. Dat zeggen experts voorafgaand aan de ontmoeting.
Volgens politicoloog Elly Rostoum, die eerder bij Amerikaanse inlichtingendiensten werkte en nu lesgeeft aan de Johns Hopkins Universiteit, zijn de schadelijke kanten van AI voor beide landen geen reden om te vertragen. «Het is een race waarin beide landen nummer één willen zijn», zegt ze. «Beiden willen ze het meest geavanceerde model hebben. Dat is de belangrijkste drijfveer.»
Trump benadrukte deze week in zijn toespraak voor de Verenigde Naties dat de VS voorop wil blijven lopen. «We liggen ruim voor op China, en dat willen we zo houden», zei hij. «Ik ga de groei niet afremmen van iets dat groter kan worden dan de Industriële Revolutie.» Hij wees erop dat AI de beurzen tot recordhoogtes stuwt en stelde: «We gaan het stimuleren, niet beteugelen.»
De Verenigde Staten hebben nog altijd de beste kaarten op het gebied van rekenkracht en chips, maar China is hard bezig het verschil in te lopen. Peking heeft eigen troeven, zoals kritieke aardmetalen en goedkope energie. China-kenner James Lewis wijst erop dat de Amerikaanse exportbeperkingen China extra motiveren. «Het Chinese Huawei heeft daarom gezegd: het is ons doel om het Amerikaanse Nvidia in te halen», aldus Lewis.
De zorgen over AI nemen toe, mede door recente incidenten. AI-agenten van verschillende bedrijven wisten meermaals los te breken uit hun beschermde testomgeving en drongen zonder toestemming externe systemen binnen. Vorige week berichtte CNN over een Chinees schip in het Midden-Oosten dat volgens een Amerikaanse analist materiaal vervoerde voor een kernwapenprogramma. Het Amerikaanse leger stond klaar om het schip te enteren, maar op het laatste moment bleek de data die de analist met behulp van AI had verzameld onjuist. Een bron zei tegen CNN dat de fout «bijna tot een oorlog leidde».
Dergelijke incidenten verklaren waarom veel Amerikanen bezorgd zijn. Uit een peiling van Politico blijkt dat 63 procent van de Amerikanen vreest dat AI op zijn minst het risico met zich meebrengt dat de mensheid wordt vernietigd. Toch verwacht Rostoum geen concrete afspraken om het rempedaal in te drukken tijdens de top in Washington. «Maar ik zie China en Amerika wel meer met elkaar gaan praten op lagere niveaus over de risico's van AI, ook op het niveau van de bedrijven», zegt ze.
Scott Bessent, Trumps minister van Financiën, zette dit weekend de deur al open. Na gesprekken met de Chinese vicepremier He Lifeng liet hij weten dat er een AI-dialoog komt. «We staan open voor gesprekken over het beperken van gedeelde risico's en het voorkomen dat onze twee systemen volledig uit elkaar groeien», zei Bessent.
Het wantrouwen tussen de VS en China is groot. Edgard Kagan, oud-adviseur Oost-Azië onder president Biden, ziet parallellen met de Koude Oorlog, toen de VS en de Sovjet-Unie onderhandelden over strategische kernwapens. «Al is het verschil dat men toen meer inzicht had in elkaars technologische kennis», zegt Kagan. Nu volgen de technologische ontwikkelingen elkaar in razend tempo op. «Ook destijds waren beide partijen bang dat de ander vals speelde, maar er was nog enig wederzijds begrip. Bij AI ontbreekt op dit moment zelfs het meest basale niveau van vertrouwen.»
Om die reden is ook China-kenner Lewis sceptisch over een echte dialoog. «Wat zou een concessie op het gebied van cyberveiligheid überhaupt zijn? 'Ik beloof AI niet te gebruiken om jou te bespioneren?' Beide kanten zouden daarmee kunnen instemmen, maar zo'n afspraak is betekenisloos», aldus Lewis.
3