De Partij voor Authenticiteit en Moderniteit (PAM) is de grote winnaar van de Marokkaanse parlementsverkiezingen. De liberaal-centristische partij behaalde 97 van de 395 zetels, zo blijkt uit de officiële voorlopige resultaten van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De RNI, de partij van huidig premier Aziz Akhannouch, volgt met 66 zetels en de Istiqlal-partij met 65 zetels.
De RNI, vijf jaar geleden nog de grootste partij met 102 zetels, levert daarmee de grootste verliezer op. Premier Akhannouch, een steenrijke zakenman die de afgelopen vijf jaar aan het hoofd van de regering stond, was tijdens zijn termijn nauwelijks populair onder de Marokkaanse bevolking. De Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (PJD) maakt een opvallende comeback: de partij die in 2021 instortte van 125 naar 13 zetels, staat nu voorlopig op 54 zetels.
De parlementsverkiezingen kenden het laagste opkomstpercentage in bijna twintig jaar. Van de 27 miljoen stemgerechtigde Marokkanen hadden 16 miljoen zich geregistreerd; ongeveer 6 miljoen brachten daadwerkelijk een stem uit. Dat komt neer op een opkomst van 38,02 procent. Alleen in 2007 was de opkomst nog lager, met 37,12 procent. Vooral jongeren bleven weg.
Correspondent Marokko Samira Jadir noemt het opkomstpercentage het opvallendste van deze verkiezingen. «Dit laat duidelijk zien hoe weinig vertrouwen de Marokkaanse bevolking nog heeft in de democratie», zegt ze. De comeback van de PJD noemt ze eveneens opmerkelijk. «Zij gingen de vorige verkiezingen in als grootste partij, maar werden door de Marokkaanse kiezers genadeloos afgestraft. Vijf jaar geleden was de afkeer van de PJD voor veel Marokkanen zelfs een reden om te gaan stemmen, zo groot was de teleurstelling in de partij die had beloofd om de corruptie in Marokko aan te pakken.»
Bij deze verkiezingen lijkt het er wederom op dat de grootste partij ook de grootste prijs moet betalen, aldus Jadir. Voor de RNI was het vooral de vraag hoe groot de schade zou zijn. De partij van Akhannouch verloor 36 zetels ten opzichte van 2021.
Als koning Mohammed VI de huidige PAM-leider Fatima Ezzahra El Mansouri benoemt tot regeringsleider, wordt zij de tweede vrouwelijke premier in de Arabische regio, na Najla Bouden uit Tunesië. PAM zal een coalitie moeten vormen, ook al hebben de leiders een nieuwe samenwerking met de RNI uitgesloten. Beide partijen hebben elkaar over en weer beschuldigd van mislukt beleid.
De verwachting is niet dat de verkiezingen de machtsverhoudingen in Marokko fundamenteel zullen veranderen. Marokko is een constitutionele monarchie waarin koning Mohammed VI verregaande bevoegdheden behoudt, onder meer op het gebied van buitenlandse zaken en binnenlandse veiligheid. Na de verkiezingen benoemt hij de regeringsleider uit de partij met de meeste zetels.
Marokkanen brachten twee stemmen uit: één op een lokale kandidatenlijst en één op een regionale lijst. Van de 395 zetels worden er 305 verdeeld via lokale kiesdistricten. De overige 90 zetels werden via regionale lijsten verdeeld en waren dit jaar uitsluitend voor vrouwen gereserveerd, om de vertegenwoordiging van vrouwen in het parlement te vergroten.
2