Bij de aanhoudende protesten van Franse scholieren zijn meer dan honderd mensen gewond geraakt en honderden arrestaties verricht. De demonstraties tegen een tekort aan leraren en vervallen schoolgebouwen breidden zich gisteren uit naar meer scholen verspreid door Frankrijk. Vandaag worden opnieuw acties verwacht, terwijl de regering de begroting voor 2027 presenteert.
Volgens onderwijsminister Edouard Geffray zijn sinds het begin van de protesten deze week 119 mensen gewond geraakt, onder wie leerlingen en schoolmedewerkers. De meeste gewonden onder het personeel zijn schooldirecteuren en docenten. Minister van Binnenlandse Zaken Laurent Nunez meldde dat gisteren 625 mensen zijn aangehouden, nadat een dag eerder al meer dan 440 arrestaties waren verricht. De meeste aangehouden demonstranten zijn minderjarig. Nunez meldde ook zeven incidenten waarbij zoutzuur naar politieagenten werd gegooid.
De protesten begonnen vorige week in de regio Parijs, toen scholieren de ingangen van middelbare scholen blokkeerden. Gisteren waren er onder meer protesten in Saint-Denis, een voorstad van Parijs, in Lyon en in Lille. De regering heeft het geweld veroordeeld, maar ook erkend dat de problemen op middelbare scholen serieus genomen en aangepakt moeten worden.
Politici van de radicaal-linkse partij La France Insoumise (LFI) hebben zich aangesloten bij de demonstraties. Andere bestuurders en politici verwijten de partij de woede onder scholieren, en het daarmee gepaard gaande geweld, aan te wakkeren. LFI-voorman Jean-Luc Mélenchon sprak eerder van geweld van de veiligheidsdiensten, dat hij onacceptabel en disproportioneel noemde.
Bij het Lycée Paul-Eluard in Saint-Denis is het al dagen onrustig. Leerlingen klagen over de slechte staat van hun schoolgebouw: muren brokkelen af, stoelen zijn kapot en er zijn ratten. Een deel van de lessen wordt nu gegeven in een tijdelijk noodgebouw. «In de winter is het daar heel koud, in de zomer ontzettend warm», zegt de zestienjarige Jannah. «Dat kan gewoon niet. We zijn er helemaal klaar mee.»
Om hun leerlingen te beschermen vormen docenten van de school een menselijke ketting tussen de scholieren en de ordetroepen van politie en gendarmerie. Een van hen is filosofiedocent Julie Morriset. «Elke dag zijn er arrestaties en is er politiegeweld», vertelt ze. «We hebben leerlingen gehad die met traangas zijn bespoten, die zijn geslagen en die op een gewelddadige manier zijn gearresteerd. We hebben het hier wel over jongeren van 15, 16 en 17 jaar die worden behandeld alsof het tuig is.»
De veertienjarige Asia noemt het optreden van de politie tegen jongeren tussen de 14 en 18 jaar belachelijk en schandalig. «We zijn minderjarig, we zijn hier alleen om over onze rechten te praten», zegt ze. De protesten leggen een bredere spanning bloot tussen de Franse overheid en jongeren in achterstandswijken, waar de staat van schoolgebouwen al langer een punt van kritiek is.
Vandaag presenteert de Franse regering de begroting voor 2027. Die zal naar verwachting bezuinigingen bevatten om de druk op de overheidsfinanciën te verlichten. Het is nog onduidelijk of de aangekondigde bezuinigingen gevolgen hebben voor het onderwijs, maar de timing valt samen met de aanhoudende protesten. De regering staat voor de opgave het vertrouwen van scholieren en docenten te herstellen zonder de begrotingsdoelen uit het oog te verliezen.
2