De Tweede Kamer wil dat de wet die het makkelijker maakt om een nieuwe school te beginnen, binnen vijf jaar wordt aangescherpt. Aanleiding is de snelle groei van het aantal kleine scholen. Een voorbeeld is de Renaissanceschool in Almere, die dit jaar begon met slechts vier leerlingen. De school is nauw verbonden aan de politieke partij Forum voor Democratie (FVD).
Staatssecretaris Tielen (onderwijs) had de Kamer al laten weten dat ze iets wil doen tegen de groei van het aantal te kleine scholen. «Het is niet langer houdbaar om zoveel te kleine scholen in stand te houden», schreef ze. Tijdens een debat op donderdag beloofde ze nog eens goed te kijken naar het marktonderzoek dat nieuwe scholen vooraf moeten doen om de belangstelling van ouders in de buurt te peilen.
Coalitiepartijen D66, VVD en CDA, evenals meerdere oppositiepartijen, zetten grote vraagtekens bij dat marktonderzoek. Volgens hen is het niet meer dan een online enquête, waarvan de invullers vaak niet precies weten om wat voor school het gaat. Mede daardoor zou de zogenoemde FVD-school in Almere er zijn gekomen. Vooraf was gemeten dat zo'n 350 mensen positief waren over de komst, en dat aantal telde voor een belangrijk deel mee bij de goedkeuring. Tielen wil «kijken of we dat deel van de wet moeten aanscherpen dan wel helemaal moeten schrappen». Ze gaf toe dat ze ook verbaasd was toen er uiteindelijk maar vier kinderen opdagen op de nieuwe school in Almere.
De Wet meer ruimte voor nieuwe scholen, een initiatief van de VVD, is in 2021 ingegaan. De wet maakt het makkelijker om met overheidssubsidie een school te beginnen op basis van vernieuwende onderwijsideeën of een levens- of geloofsovertuiging. FVD stemde destijds tegen de wet. Sinds de invoering worden er jaarlijks meer scholen gesticht, waarvan een groot deel islamitisch. Ook politieke partijen mogen onder deze wet een nieuwe school oprichten, mits er voldoende belangstelling is en er wordt voldaan aan de onderwijseisen.
Volgens een groot deel van de Tweede Kamer is er wat betreft dat laatste punt veel aan te merken op de Renaissanceschool. De school gaat er bijvoorbeeld van uit dat jongens en meisjes een andere vorm van onderwijs nodig hebben. «Waarom ik hier zo boos over ben», zei D66-Kamerlid Rooderkerk, «is dat we het hebben over 4-jarige kinderen die door de FVD geïndoctrineerd mogen worden. Ons onderwijs is bedoeld om te leren schrijven en rekenen, en kinderen zelf hun mening te leren vormen. Dat mag geen experiment van een politieke partij zijn.»
Ook Pro maakt zich boos over het aantal scholen dat er te gemakkelijk bij komt. Dat leidt tot segregatie, concurrentie en slechte kwaliteit, vindt Kamerlid Moorman. Zij zei dat er niet zozeer behoefte is aan meer scholen, maar aan goede scholen. Ook zij vindt dat er niet geëxperimenteerd moet worden met kinderen «die nu op scholen zitten waarmee hun toekomst en schoolloopbaan volledig verpest worden».
Tielen zei dat ze meevoelt met de zorgen in de Kamer, maar ziet tot nu toe geen redenen om in te grijpen op de Renaissanceschool. Ze wees erop dat de school aan het begin van het vierde schooljaar minstens 139 leerlingen moet hebben en anders aan het einde van dat schooljaar moet sluiten. «Dat wordt nog een hele uitdaging», volgens haar.
Tijdens het debat kondigde VVD-Kamerlid Kisteman nog een initiatiefwet aan om eerder te kunnen ingrijpen bij scholen die ondermaats presteren. Die zouden wat hem betreft veel eerder gesloten moeten kunnen worden als ze zwak presteren.
4