JA21-leider Joost Eerdmans heeft op de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen een opvallende koerswijziging aangekondigd. Volgens hem hoeft het minderheidskabinet van premier Rob Jetten niet langer te kiezen tussen links of rechts. Steun kan ook per onderwerp worden verleend. Die uitspraak zorgde direct voor verwarring in de Tweede Kamer, waar de oppositie juist aandringt op een heldere richting.

De Algemene Politieke Beschouwingen zijn het jaarlijkse debat waarin de Tweede Kamer de plannen van het kabinet bespreekt naar aanleiding van Prinsjesdag. Dit jaar debatteert de Kamer twee dagen over de begroting. Het minderheidskabinet van Jetten (D66) beschikt niet over een meerderheid in de Kamer en is daardoor afhankelijk van steun van andere partijen. Tot nu toe leek het kabinet te moeten kiezen tussen samenwerking met linkse of rechtse partijen. Eerdmans doorbreekt dat beeld door steun per onderwerp mogelijk te maken.

De oppositie blijft echter hameren op een duidelijke keuze. Meerdere partijen, waaronder de PVV van Geert Wilders, vinden dat het kabinet moet kiezen tussen links of rechts. Wilders zette het debat met Jetten op scherp na een publicatie in het AD, waarin hij stelde dat de ministers van Jetten hem een mes in de rug steken. Ook andere oppositiepartijen blijven aandringen op duidelijkheid. De oproep aan Jetten om te kiezen tussen links en rechts klinkt al langer, onder meer vanuit JA21 zelf.

Premier Jetten moet deze donderdag knokken om steun voor de plannen van zijn minderheidskabinet. Woensdag leek die steun ver weg, en de Tweede Kamer bleef met chagrijn achter. Jetten houdt vol dat hij het liefst een deal sluit met zowel linkse als rechtse partijen, maar dat deelakkoorden zijn plan B zijn. De vraag is of hij de onvrede kan wegnemen en voldoende steun kan verwerven voor zijn begroting.

De verwarring in de Kamer is compleet na de draai van Eerdmans. Enerzijds wil de oppositie dat het kabinet een keuze maakt, anderzijds biedt JA21 nu de mogelijkheid om per onderwerp steun te geven. Dat kan het voor Jetten makkelijker maken om meerderheden te vinden, maar het roept ook vragen op over de consistentie van de oppositie. De komende dag moet duidelijk worden of de oproep van Eerdmans navolging krijgt of dat de Kamer blijft aandringen op een duidelijke links-rechtskeuze.

Auteur

Misdaad en buitenland

Ruben Visser — misdaad en buitenland, Kernblik.