Premier Rob Jetten zou snel met de oppositie om tafel gaan over de begroting, maar zijn reis naar de VN-vergadering in New York gooit roet in het eten. Pas vrijdag nodigt het kabinet de oppositiepartijen uit voor overleg. Eerst moeten de coalitiepartijen onderling nog op één lijn zien te komen, en dat blijkt ingewikkeld.
Het uitstel betekent dat de oppositie langer moet wachten op duidelijkheid over de plannen van het kabinet. Normaal gesproken wordt de begroting in september behandeld, maar de formatie van een nieuw kabinet en de daaropvolgende onderhandelingen over de begroting zorgen dit jaar voor een andere dynamiek. De coalitiepartijen hebben onderling nog meningsverschillen over de invulling van de begroting, waardoor een gezamenlijk standpunt richting de oppositie ontbreekt.
Premier Jetten is deze week in New York voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Die reis was al gepland en kan niet zomaar worden afgezegd. Daardoor schuift het overleg met de oppositie op naar vrijdag. Het kabinet hoopt dan wel met een eensgezind verhaal te komen, maar of dat lukt is nog maar de vraag.
De oppositiepartijen hebben de afgelopen weken aangedrongen op snel overleg. Zij willen invloed uitoefenen op de begroting en vinden dat het kabinet te lang treuzelt. Nu de coalitie zelf nog niet eens is, kunnen de gesprekken met de oppositie pas later beginnen. Dat geeft de oppositie minder tijd om wijzigingen voor te stellen of eisen te stellen.
Het is niet de eerste keer dat de planning rond de begroting in de war loopt. Eerder dit jaar waren er ook al vertragingen door de formatie en de daaropvolgende onderhandelingen. De coalitiepartijen hebben uiteenlopende wensen op het gebied van koopkracht, klimaat en economie. Die verschillen moeten eerst worden overbrugd voordat er met de oppositie kan worden gepraat.
Voor de oppositie betekent het uitstel dat zij zich pas later kan buigen over de concrete plannen. Partijen die willen meepraten over de begroting moeten nu wachten tot vrijdag. Of er dan daadwerkelijk een gezamenlijk voorstel ligt, is nog onzeker. De coalitie hoopt de gesprekken volgende week te kunnen voortzetten, maar dat hangt af van de vraag of de coalitiepartijen het onderling eens worden.
De begroting moet uiteindelijk worden goedgekeurd door de Tweede Kamer. Daarvoor is een meerderheid nodig, en die is niet vanzelfsprekend. De coalitie zal dus op zoek moeten naar steun van oppositiepartijen. Hoe eerder de gesprekken beginnen, hoe meer ruimte er is voor aanpassingen. Door het uitstel komt die ruimte onder druk te staan.
Het kabinet heeft nog niet laten weten wanneer de begroting precies naar de Kamer wordt gestuurd. Wel is duidelijk dat de tijd begint te dringen. De oppositie heeft al laten weten niet te willen wachten tot het laatste moment. Vrijdag moet blijken of de coalitie dan wel met een gezamenlijk verhaal komt.
2