Een speciale commissie binnen de Sociaal-Economische Raad (SER) is het eens geworden over de uitgangspunten voor wat wordt omschreven als de grootste belastingherziening in decennia. Het plan moet een einde maken aan het toeslagenstelsel, dat al jaren onder vuur ligt. Het definitieve advies van de raad verschijnt dit najaar.
De Tweede Kamer wil al sinds 2019 van het toeslagenstelsel af, maar tot nu toe lukte het de politiek niet om daadwerkelijk tot afschaffing te komen. Het SER-voorstel biedt volgens betrokkenen een concreet handelingsperspectief. Kern van het plan is dat de inkomensondersteuning niet langer via toeslagen verloopt, maar via een eenvoudiger stelsel.
Naast het afschaffen van de toeslagen adviseert de raad om de zorgpremie te verlagen. Hogere inkomens moeten daarentegen meer belasting gaan betalen, met een toptarief dat kan oplopen tot 56 procent. Daarmee beoogt het advies een verschuiving van de lasten: minder administratieve rompslomp voor huishoudens, lagere vaste lasten voor de zorg en een zwaardere bijdrage van hogere inkomens.
De uitgangspunten zijn het resultaat van overleg binnen een speciale SER-commissie, waarin werkgevers, werknemers en onafhankelijke deskundigen zitting hebben. Dat de commissie het eens is geworden over de hoofdlijnen is opmerkelijk, gezien de uiteenlopende belangen. Het definitieve advies moet dit najaar verschijnen en wordt dan aangeboden aan het kabinet.
Het toeslagenstelsel kampt al jaren met problemen. Het systeem van inkomensafhankelijke tegemoetkomingen, zoals huurtoeslag, zorgtoeslag en kinderopvangtoeslag, leidt tot ingewikkelde terugvorderingen en heeft in het verleden geleid tot grote problemen bij burgers. De roep om hervorming is breed, maar de politieke eensgezindheid over de manier waarop ontbrak tot nu toe.
Met het SER-advies komt er nu een concreet voorstel op tafel. Of het kabinet de aanbevelingen overneemt, is nog niet duidelijk. Het advies heeft geen bindende status, maar kan wel richting geven aan de formatie of aan komende begrotingsbesprekingen. De Tweede Kamer zal het advies naar verwachting betrekken bij de verdere besluitvorming over de hervorming van het belasting- en toeslagenstelsel.