Nederland is veranderd in een land van wachtrijen. Dat stelt econoom Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC, in de podcast Kwestie van Centen. Volgens haar moeten burgers en bedrijven steeds langer wachten op een huis, een vergunning, een stroomaansluiting of een WIA-keuring. Baarsma noemt de analyse van het kabinet in de Miljoenennota «best oké», maar is zeer teleurgesteld over de oplossingen die op Prinsjesdag zijn gepresenteerd.
«De analyse is best oké. Men weet wat het probleem is. De oplossing is dus niet nóg meer analyses, maar: ga aan de slag», zegt Baarsma in het gesprek met journalist Martin Visser. De econoom vindt dat het kabinet te veel blijft steken in het benoemen van knelpunten en te weinig daadkracht toont bij het wegwerken van de achterstanden. De wachtrijen raken volgens haar vrijwel alle sectoren van de economie.
Baarsma schrok van een bijeenkomst met buitenlandse bedrijven die in Nederland actief zijn. «Ik dacht: we krijgen nog wel een zesje. Maar inmiddels hebben we een onvoldoende», aldus de hoofdeconoom. Ze doelt daarmee op het investeringsklimaat en het vestigingsklimaat voor internationale ondernemingen. Als knelpunten zoals trage vergunningverlening en netcongestie niet worden opgelost, dreigen bedrijven hun investeringen elders onder te brengen.
De econoom waarschuwt dat het gebrek aan economische groei de politieke verhoudingen onder druk zet. «Als je de koek niet laat groeien, komen alle verdelingsvragen steeds verder op scherp te staan», zegt ze. Zonder groei wordt het volgens Baarsma moeilijker om keuzes te maken over de verdeling van schaarse middelen, wat de tegenstellingen tussen bevolkingsgroepen en politieke partijen kan versterken.
De analyse van Baarsma sluit aan bij eerdere signalen dat de Nederlandse economie worstelt met structurele knelpunten. De woningmarkt zit op slot, het stroomnet raakt vol en vergunningprocedures duren vaak jaren. Voor bedrijven die willen verduurzamen of uitbreiden, vormen deze vertragingen een directe belemmering. Ook de uitvoeringsinstanties kampen met achterstanden, zoals bij de beoordeling van WIA-uitkeringen.
Baarsma pleit ervoor dat het kabinet niet alleen blijft analyseren, maar concrete stappen zet om de wachtrijen weg te werken. Dat vraagt volgens haar om heldere keuzes en daadkrachtige uitvoering. De econoom noemt het opvallend dat het kabinet de problemen wel onderkent, maar dat de vertaling naar beleid tot nu toe tekortschiet.
De podcast Kwestie van Centen, waarin Baarsma te gast is, gaat uitgebreid in op de staat van de Nederlandse economie. Naast de wachtrijen komen ook thema's als arbeidsmarkt, inflatie en overheidsfinanciën aan bod. De aflevering is te beluisteren via onder meer Apple Podcasts en Spotify.
Of het kabinet de kritiek ter harte neemt, is nog niet duidelijk. Wel is zeker dat de wachtrijen voor woningen, vergunningen, stroomaansluitingen en WIA-keuringen voor veel Nederlanders dagelijks merkbaar zijn. Baarsma hoopt dat haar oproep om «aan de slag te gaan» navolging krijgt, voordat de economische groei verder stagneert en de politieke spanningen oplopen.