Vakbond CNV gaat het nieuwe cao-seizoen in met een looneis van 3 tot 5,5 procent. Daarnaast wil de bond dat werknemers standaard 25 cent per kilometer aan reiskostenvergoeding krijgen, zo heeft CNV bekendgemaakt. Met de eis legt de vakbond de oproep van werkgevers om de lonen te matigen naast zich neer.
Volgens CNV is een hoger loon nodig om de stijgende kosten van het dagelijks leven te kunnen bijbenen. Door de oorlog in Iran loopt de inflatie in Nederland op tot boven de 3 procent. De bond verwacht dat niet alleen energie, maar ook boodschappen duurder worden en eist daarom meer dan de huidige inflatie. Daarnaast vindt CNV-voorzitter Hans van den Heuvel dat werknemers moeten meedelen in het succes van bedrijven. «Als werknemers bijdragen aan een hogere productiviteit en groei, moeten ze daar ook van meeprofiteren», aldus Van den Heuvel.
Werkgeversvereniging AWVN uitte kritiek op de vakbonden. Zij zouden alleen maar vragen om meer loon, zonder na te denken over wat dat voor de werkgever betekent. CNV zegt wel degelijk rekening te houden met hoe goed een bedrijfstak ervoor staat. «Het doel is niet om het onderste uit de kan te halen, maar om eerlijk te delen», reageert de bond.
Naast een hoger loon eist CNV een hogere reiskostenvergoeding. De prijzen aan de pomp zijn hard gestegen sinds de Verenigde Staten en Israël begonnen met bombardementen op Iran. Omdat de Straat van Hormuz vrijwel volledig is afgesloten, komt er minder olie en gas uit het Midden-Oosten. Inmiddels betaalt de automobilist voor een liter benzine ongeveer 50 cent meer dan een half jaar geleden. Volgens de vakbond krijgt nu slechts vijf procent van de werkenden een vergoeding van 25 cent per kilometer. «Dat is veel te weinig. Je gaat naar je werk om geld te verdienen, niet om geld te betalen», stelt CNV. De bond wil dat de 25 cent per kilometer in alle cao's de norm wordt en dat deze vergoeding onbelast blijft.
De looneis en de reiskosteneis komen boven op de wens van CNV dat het kabinet de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid volledig van tafel haalt. In eerste instantie wilde het kabinet bezuinigen op de AOW, de WIA en de WW. Uit gelekte Prinsjesdagstukken blijkt dat het sneller laten oplopen van de AOW-leeftijd van tafel is. Ook het verlagen van het maximum dagloon waarop de hoogte van de WIA-uitkering wordt gebaseerd, gaat niet door. De geplande bezuiniging op de WW wordt uitgesteld tot 2029. De vakbonden vinden dat niet genoeg en voerden daarom de afgelopen weken acties. Naast een ov-staking legden onder meer havenmedewerkers, ambtenaren en zorgmedewerkers het werk neer.
De looneis van CNV past in een traditie waarin vakbonden vlak voor Prinsjesdag met hun inzet voor het komende cao-seizoen komen. De andere grote vakbond, FNV, volgt maandag met zijn eigen looneis. Werkgevers waarschuwen al maanden dat Nederland zichzelf uit de markt prijst als de lonen te snel stijgen. CNV stelt daar tegenover dat werknemers niet opnieuw de rekening mogen betalen en dat een eerlijke verdeling van de welvaart voorop moet staan.