De Zwitserse kiezers hebben een voorstel verworpen om een strengere vorm van neutraliteit in de grondwet vast te leggen. Bijna alle stemmen zijn geteld en 68,9 procent stemde tegen, zo meldt de Zwitserse publieke omroep. Het referendum draaide om de vraag of Zwitserland zichzelf permanent zou verbieden om economische sancties op te leggen of samen te werken met militaire allianties zoals de NAVO.
Het voorstel, ingediend door de rechts-populistische organisatie Pro Schweiz, wilde in de grondwet opnemen dat Zwitserland niet mag toetreden tot of samenwerken met militaire of defensieallianties, tenzij het land wordt aangevallen. Ook zou het land alleen mogen meedoen met sancties die zijn goedgekeurd door de Verenigde Naties. Pro Schweiz heeft banden met de radicaal-rechtse Zwitserse Volkspartij (SVP).
Volgens de voorstanders schaart de Zwitserse regering zich sinds de Russische inval in Oekraïne te veel achter de Europese Unie en de NAVO. De SVP stelt dat de Zwitserse sancties tegen Rusland in strijd zijn met de neutraliteit. Rusland heeft openlijk steun uitgesproken voor het voorstel.
Alle grote politieke partijen, met uitzondering van de SVP, waren tegen het initiatief. Minister van Buitenlandse Zaken Ignazio Cassis waarschuwde dat het voorstel de nationale veiligheid zou schaden. De Groenen en de kleinere Evangelische Volkspartij (EVP) reageerden opgelucht op de voorlopige uitslagen.
Neutraliteit is sinds 1848 verankerd in de Zwitserse grondwet, maar de precieze invulling ervan is nooit wettelijk vastgelegd. Dat gaf de regering ruimte om in de praktijk sancties op te leggen en beperkt samen te werken met internationale partners. Het verworpen voorstel zou die flexibiliteit hebben ingeperkt.
Met de uitslag blijft de huidige koers gehandhaafd. Zwitserland kan daardoor economische sancties blijven opleggen en waar nodig samenwerken met de NAVO, zonder dat de grondwet dat verbiedt. De regering heeft nog niet gereageerd op de uitslag.
3