De Amerikaanse president Donald Trump heeft scherpe kritiek geuit op zijn Oekraïense ambtgenoot Volodimir Zelenski. Volgens Trump is het «tijd voor verkiezingen en een nieuwe president in Oekraïne». Hij wil dat Zelenski stopt met aanvallen op Russische olieraffinaderijen. Dat zei Trump een dag nadat hij met de Russische president Vladimir Poetin een akkoord had gesloten over de levering van diesel aan de Verenigde Staten.
Het akkoord met Poetin moet het aanbod op de Amerikaanse markt vergroten en zo de dieselprijs drukken. Die prijs is sinds het begin van de Amerikaans-Israëlische aanvallen op Iran in februari verdubbeld. Trump vreest dat zijn partij daardoor bij de tussentijdse verkiezingen in de VS verlies lijdt. Critici zien in het akkoord een teken dat Washington Oekraïne laat vallen.
Zelenski heeft inmiddels gereageerd op de eis van Trump. Hij zegt dat Oekraïne bereid is de aanvallen op Russische olie-installaties te staken, op voorwaarde dat Rusland stopt met het bestoken van de Oekraïense energievoorziening. De Oekraïense president schreef dat op X. Het is niet de eerste keer dat hij dit aanbod doet, maar nu komt het direct na de uitval van Trump.
De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Sybiha reageerde eveneens op X. Volgens haar leidt Zelenski het land in een oorlog voor onafhankelijkheid, vrijheid en waardigheid. «Hij heeft de steun van het Oekraïense volk, en zij hebben het recht om te beslissen», aldus Sybiha. Zelenski zelf liet de uitspraken van Trump onbesproken.
Trump stelde verder dat de oorlog in Oekraïne nooit zou zijn begonnen als hij destijds president van de Verenigde Staten was geweest. «Het is begonnen dankzij incompetentie», zei hij. Hij vindt dat Oekraïne een leider nodig heeft die vrede met Rusland kan sluiten, iets wat Zelenski volgens hem «om de een of andere reden nooit doet».
Ondertussen gaan de Oekraïense aanvallen op Russische doelen door. Na eerdere aanvallen op olie-installaties en warenhuizen richt Oekraïne zich nu op datacentra. Voor de derde keer in vier dagen werd een datacentrum van de Russische techgigant Yandex aangevallen. Door de aanval op het centrum in Vladimir, ongeveer 175 kilometer ten oosten van Moskou, kunnen Yandex-gebruikers in tientallen Russische steden en in Kazachstan, Belarus en Armenië geen gebruik maken van hun bankrekeningen of andere online diensten. «De activiteiten in het datacentrum zijn volledig tot stilstand gekomen», aldus Yandex.
Eerder deze week ging het Yandex-datacentrum in Rjazan, 230 kilometer ten zuidoosten van Moskou, na een Oekraïense aanval volledig offline. Het centrum in Kaluga, 160 kilometer ten zuidwesten van Moskou, raakte vrijdag deels onbruikbaar. De aanvallen lijken onderdeel van een bredere strategie om Russische economische en technologische infrastructuur te treffen.
De uitspraken van Trump vallen samen met een periode van verhoogde spanning tussen Washington en Kiev. Het akkoord over diesel met Poetin en de daaropvolgende oproep aan Oekraïne om aanvallen te staken, hebben de verhoudingen op scherp gezet. De vraag is of Zelenski zijn aanbod gestand kan doen zonder dat dit zijn positie in eigen land ondermijnt.
4