President Donald Trump zegt dat hij een akkoord heeft gesloten met Denemarken en Groenland over het versterken van de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Groenland. Trump maakte de overeenkomst bekend via een bericht op zijn platform Truth Social. Volgens hem geeft de deal de Verenigde Staten «permanente controle over de veiligheid in Groenland» en heeft de overeenkomst een oneindige looptijd. «Er komt geen einde aan», schreef de president erbij.
De Deense premier Mette Frederiksen heeft het akkoord inmiddels bevestigd. De overeenkomst moet tijdens de komende Algemene Vergadering van de Verenigde Naties worden ondertekend en daarna nog worden goedgekeurd door de parlementen van Denemarken en Groenland. Volgens Frederiksen respecteert het akkoord de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Denemarken en Groenland.
Trump zei verder dat zijn regering dankzij de overeenkomst «onmiddellijk» zou beginnen met het proces om een grotere militaire aanwezigheid op het Deense grondgebied te ontwikkelen. Maandenlang had hij gedreigd het eiland met geweld in te nemen, ook al is Denemarken een NAVO-bondgenoot van de Verenigde Staten. De president wilde dat naar eigen zeggen doen om te voorkomen dat Groenland in handen valt van Rusland of China. Daarbij benadrukte hij steeds dat het eiland van cruciaal belang is voor de Amerikaanse veiligheid.
Deskundigen denken echter dat Trump ook andere drijfveren heeft. Groenland is rijk aan zeldzame grondstoffen en heeft een strategische ligging. Begin dit jaar gingen in Denemarken duizenden mensen de straat op uit solidariteit met Groenland. Ook in Groenland zelf werd gedemonstreerd tegen de plannen van de Amerikaanse president.
De aankondiging komt op een moment dat de verhoudingen tussen de Verenigde Staten en Denemarken onder druk stonden door de herhaalde dreigementen van Trump. Denemarken is als NAVO-lid formeel een bondgenoot van Washington, maar de dreigende taal over een militaire inname van Groenland leidde tot onrust in Kopenhagen en op het eiland zelf. De bevestiging van Frederiksen dat het akkoord de Deense soevereiniteit respecteert, lijkt die spanning deels weg te nemen.
De overeenkomst moet nog worden ondertekend tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en daarna door beide parlementen worden goedgekeurd. Dat betekent dat de deal op dit moment nog niet definitief is. Zowel in Denemarken als in Groenland moet het parlement zich nog uitspreken over de tekst. De komende weken zal duidelijk worden of de overeenkomst de steun krijgt die nodig is om in werking te treden.
Groenland is een autonoom gebied binnen het Koninkrijk Denemarken en heeft een eigen parlement. De strategische ligging in het Noordpoolgebied maakt het eiland al jaren onderwerp van internationale belangstelling. Naast de veiligheidssituatie spelen ook de aanwezige grondstoffen een rol in de discussie over de toekomst van het gebied.