De belangrijke Saudische oliepijpleiding die vrijdag bij een drone-aanval werd geraakt, blijft naar verwachting drie tot vijf weken buiten gebruik. Dat zeggen twee regionale functionarissen tegen persbureau AP. Een van hen sluit niet uit dat de leiding tijdens de herstelwerkzaamheden gedeeltelijk in bedrijf blijft.
Het gaat om de 1200 kilometer lange East-West Pipeline, die dwars door Saudi-Arabië loopt. Via deze leiding transporteert het land ruwe olie van havens aan de Perzische Golf naar de westkust aan de Rode Zee. Daar kan de olie op tankers worden geladen voor export. De pijpleiding stelt Saudi-Arabië in staat de Straat van Hormuz te omzeilen, een zeestraat waar het al tijden onrustig is en het scheepvaartverkeer bijna volledig stilgevallen is. De leiding heeft een maximale capaciteit van 7 miljoen vaten olie per dag.
Volgens Saudi-Arabië zitten door Iran gesteunde milities in Irak achter de aanval. De schade aan de infrastructuur komt bovenop de toenemende spanning in de regio. In buurland Jemen zijn de gevechten tussen de Houthi's, die door Iran worden gesteund, en de door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen sinds juli opgelaaid. De Houthi's zeggen vandaag twee strategische eilanden in de Rode Zee te hebben ingenomen: Groot-Hanish en Klein-Hanish. Die liggen ongeveer 160 kilometer ten noorden van de Straat van Bab al-Mandab, een cruciale verbinding voor de internationale scheepvaart tussen Europa en Azië. Eerder namen de Houthi's al het strategische eiland Perim in. De groep wil zo controle krijgen over de Straat van Bab al-Mandab, waarlangs ook een belangrijk deel van de Saudische olie-export verloopt.
Al ruim een maand voeren de Houthi's aanvallen uit op de Saudische olie-infrastructuur, militaire voorzieningen en scheepvaart in de Rode Zee. Daardoor neemt de druk op de wereldwijde oliemarkt verder toe. De olieprijs is inmiddels gestegen tot bijna 110 dollar per vat. De Verenigde Staten en Iran beperken door wederzijdse beschietingen de export van brandstoffen door de Straat van Hormuz, wat de prijzen verder opdrijft. De gevolgen zijn ook aan de pomp merkbaar; analisten houden rekening met een benzineprijs van 3 euro per liter als de olieprijs zo hoog blijft.
Door Saudi-Arabië gesteunde regeringstroepen proberen zich in Jemen te hergroeperen en terug te vechten. De Saudische civiele bescherming meldde dat er vannacht een projectiel is neergekomen in een grensgebied bij Jemen, aan de Rode Zee. Daarbij raakten twee mensen gewond en liepen een moskee en andere gebouwen schade op. In de verklaring wezen de autoriteiten de Houthi's aan als verantwoordelijken.
Het geweld aan de westkust van Jemen heeft weer tienduizenden mensen op de vlucht doen slaan. Afgelopen week namen de Houthi's de strategisch gelegen havenstad Mokka in, net ten noorden van de zeestraat. Volgens het Jemenitische ministerie van Mensenrechten zijn sinds 3 september ongeveer 150 burgers gedood bij de gevechten, onder wie een zwangere vrouw die zaterdag in een dorp in de provincie Taiz om het leven kwam. Meer dan 200 burgers raakten gewond. De Verenigde Naties schatten dat de afgelopen twee weken meer dan 80.000 mensen ontheemd zijn geraakt, onder wie ruim 2000 mensen die per boot naar Djibouti zijn gevlucht. Duizenden gezinnen zijn hun huizen in Taiz en omliggende provincies ontvlucht, meldt een hulporganisatie die in het gebied actief is.
De angst voor een nieuwe burgeroorlog groeit. Hulporganisatie CARE Nederland, die ook in Jemen actief is, meldt een tekort aan noodhulp. Er is te weinig onderdak voor mensen die vluchten en er is geen hulp voor meer dan duizend gezinnen die dringend voedsel nodig hebben. In 2022 kwam er een staakt-het-vuren in Jemen, maar dat heeft niet geleid tot een einde van de oorlog. Vorige maand schreef de onafhankelijke denktank International Crisis Group dat de strijd tussen de Houthi's en de regeringstroepen is geïntensiveerd. Sinds 2014 hebben de Houthi's het noorden van het land in handen, inclusief de hoofdstad Sanaa, en controleren zij een groot deel van het westen waar het merendeel van de bevolking woont. Door de burgeroorlog zijn volgens de VN meer dan 230.000 mensen om het leven gekomen, onder wie veel kinderen.