De Venezolaanse interim-leider Delcy Rodríguez en de Amerikaanse president Donald Trump hebben elkaar ontmoet in New York. Het is de eerste keer dat de twee sinds de Amerikaanse inval in Venezuela begin dit jaar tegenover elkaar staan. Bij die inval werd dictator Nicolás Maduro ontvoerd. Rodríguez noemt de ontmoeting «historisch».
Volgens Rodríguez hebben de twee gesproken over het versterken van de relatie tussen Venezuela en de Verenigde Staten. Ook heeft zij de regering-Trump bedankt voor de steun na de verwoestende aardbevingen in juni. Tot een formele ontmoeting kwam het niet. VN-ambassadeur Mike Waltz liet vooraf weten dat het zou gaan om een zogeheten pull-aside, een kort gesprek in de wandelgangen. Van Amerikaanse zijde is verder niets over de ontmoeting naar buiten gebracht.
Op het sociale medium X publiceerde Rodríguez een foto van de ontmoeting. Daarbij benadrukte zij zich te willen inzetten voor «diplomatie in het belang van de natie». Ook schreef ze te streven naar «concrete resultaten en collectieve voordelen voor het Venezolaanse volk». Wat die resultaten en voordelen precies zijn, is onduidelijk.
De ontmoeting is omstreden. In New York verzamelde zich al vroeg een groep Venezolanen om te protesteren tegen de komst van Rodríguez. Met potten, pannen en pamfletten eisten zij verkiezingen in Venezuela. «Delcy vertegenwoordigt ons niet», stond op veel borden. Ook klonk: «Venezuela heeft een stem, en dat is niet die van Delcy». Deze maand vonden in Venezuela meerdere grote protesten plaats. Aanhangers van oppositieleider en Nobelprijswinnaar María Corina Machado eisten verkiezingen en de vrijlating van politieke gevangenen. Volgens mensenrechtenorganisatie Foro Penal zitten nog altijd 344 mensen vast.
Een deel van de oppositie voert sinds vorige maand gesprekken met het regime, maar of er vrije verkiezingen komen, is nog onzeker. Machado is bij alle gesprekken in New York en Caracas afwezig. Zij verblijft in ballingschap, momenteel in Panama. De afgelopen dagen deed zij meerdere pogingen om Venezuela binnen te komen. Zonder succes, schrijft de Spaanse krant ABC. Inmiddels staat de teller op zeven pogingen. Een bootreis ging niet door en pogingen om via Aruba en Curaçao te vliegen werden geannuleerd. Een eerdere poging om via Curaçao naar Venezuela te reizen werd geblokkeerd door de Nederlandse ambassadeur in de VS. Volgens ABC gaven Nederlandse autoriteiten nu ook geen toestemming om op de eilanden te landen.
Met de prominentste oppositieleider buitenspel lijkt de koers van Rodríguez sinds de ontvoering van haar voorganger duidelijk. Ze ontmoet aan de lopende band bestuurders uit de oliesector en haalt banden aan met landen die Venezuela nog altijd hoog op de sanctielijst hebben staan, zoals het Verenigd Koninkrijk. De lovende woorden over de ontmoeting met Trump zijn daarom geen verrassing. Critici stellen dat het regime er alles aan doet de macht stevig in handen te houden. De verstandhouding met Washington is daarbij cruciaal, al krijgt Rodríguez kritiek op de manier waarop zij zich aan de Amerikanen zou hebben onderworpen.
«Hoe sterker de persoonlijke band die ze met Trump kan smeden en hoe meer zijn regering van haar afhankelijk is, hoe groter haar mogelijkheden om verkiezingen, die haar van de macht zouden kunnen verdrijven, uit te stellen», schrijft de Financial Times. De manier waarop zij dat doet, zouden de meeste leiders vernederend vinden, aldus de zakenkrant.
Maduro is niet ver weg. Enkele kilometers verderop in New York zitten hij en zijn partner Cilia Flores sinds begin januari vast. Zij worden onder meer verdacht van drugshandel, maar ontkennen alle aanklachten. Eerder deze maand verzochten de twee de rechter om de zaak te seponeren, omdat ze zich beroepen op diplomatieke immuniteit.
Morgen spreekt Rodríguez de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. De laatste keer dat een Venezolaanse leider die zaal toesprak was in 2018. Maduro hekelde toen in zijn toespraak de dreigementen van Trump, die ook toen president was. Ook stelde hij dat «Venezuela op eigen benen staat... en nooit op de knieën zal gaan». Die verhoudingen zijn inmiddels compleet veranderd.
2