Op openbare scholen in de Verenigde Staten zijn dit schooljaar bijna 12.000 boeken verboden. Dat blijkt uit onderzoek van PEN America, een Amerikaanse organisatie die zich bezighoudt met boeken, schrijven en de vrijheid van meningsuiting. Het is het hoogste aantal sinds de organisatie in 2021 begon met het bijhouden van boekverboden.
PEN America maakte de cijfers bekend aan het begin van de Banned Books Week, de week van het verboden boek, die van 4 tot 10 oktober wordt gehouden. Volgens de organisatie is het recordaantal een teken dat de crisis van de boekverboden almaar groter wordt. De verboden gelden op openbare scholen in verschillende staten waar strenge regels bestaan over wat in de klas gezegd en onderwezen mag worden. Daardoor zijn boeken over thema's als ras en lhbti uit schoolbibliotheken geweerd.
De meeste boekverboden doen zich voor in Texas en Florida, staten waar de Republikeinse Partij een meerderheid heeft. Scholen in die staten worden onder druk gezet om de toegang tot boeken te beperken of te blokkeren, stelt PEN America. De organisatie noemt beide staten inmiddels voorbeelden van censuur in het onderwijs.
Opvallend is dat schooldistricten steeds vaker AI inzetten om te beoordelen of een boek verboden moet worden. Omdat AI-chatbots hun oordeel baseren op boeken die op andere scholen al verboden zijn, leidt dat volgens PEN America tot een sneeuwbaleffect. Een verbod op de ene school werkt zo door op de volgende.
Net als in eerdere jaren gaat het vooral om Young Adult-literatuur, boeken voor kinderen en jongeren, en dan met name fictie. Van schrijver Stephen King werden de meeste boeken in de ban gedaan: in totaal 312. Ook veel graphic novels, stripbewerkingen van bekende verhalen, verdwenen uit schoolbibliotheken. Volgens PEN America worden de afbeeldingen in zulke boeken uit hun context gehaald, waardoor ze snel gecensureerd worden. Dat geldt eveneens voor Japanse mangastrips, die in de VS aan populariteit winnen. Van makers van manga werd vaak niet één titel verboden, maar de hele reeks.
PEN America benadrukt dat boekverboden de vrijheid beperken om te lezen. Daardoor krijgen scholieren geen toegang meer tot verschillende meningen, stemmen, perspectieven en literatuur waar ze recht op hebben, aldus de organisatie.
6