De Russische president Vladimir Poetin heeft het idee geopperd om een top te organiseren met de Amerikaanse president Donald Trump en de Chinese president Xi Jinping. Doel van die bijeenkomst zou zijn om te spreken over een einde aan de oorlog in Oekraïne. Dat meldt de Amerikaanse krant The Wall Street Journal op basis van bronnen rond de Russische regering.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, kreeg tijdens een bezoek aan Oezbekistan vragen over het bericht. Hij bevestigde dat er «gesproken is over een ontmoeting», zonder verder in te gaan op de inhoud of de kans dat zo'n top daadwerkelijk plaatsvindt. Daarmee blijft het vooralsnog bij een voorstel van Russische zijde; het Witte Huis en de Chinese regering hebben zich nog niet publiekelijk over het idee uitgelaten.
Een ontmoeting tussen Poetin, Trump en Xi zou opvallend zijn, omdat China tot nu toe geen directe rol speelt in de onderhandelingen over Oekraïne. Peking heeft zich sinds het begin van de oorlog terughoudend opgesteld en noemt zichzelf neutraal, maar onderhoudt nauwe banden met Moskou. Een gezamenlijke top zou China nadrukkelijker aan tafel brengen bij een mogelijk vredesproces.
Voor Trump zou deelname aansluiten bij zijn eerdere uitspraken dat hij de oorlog snel wil beëindigen. Sinds zijn aantreden heeft hij herhaaldelijk gezegd dat hij beide partijen aan tafel wil krijgen, maar concrete resultaten zijn tot dusver uitgebleven. Het voorstel van Poetin lijkt dan ook vooral een signaal dat Moskou de gesprekskanalen open wil houden, zonder dat er al sprake is van een uitgewerkt plan.
De oorlog in Oekraïne gaat ondertussen onverminderd door. In Kyiv zaten honderdduizenden families zonder stroom nadat Rusland de Oekraïense energiesector had aangevallen met ballistische raketten. President Volodymyr Zelensky zei dat Oekraïne opnieuw geen vroege waarschuwing van bondgenoten had gekregen over de aanval. «Ook nu kregen we weer geen vroege waarschuwing van onze partners», aldus Zelensky.
Die uitspraak onderstreept de gespannen verhouding tussen Oekraïne en zijn westerse bondgenoten, juist nu er achter de schermen wordt gesproken over een mogelijk einde aan de oorlog. Kyiv heeft steeds benadrukt dat het zelf aan tafel moet zitten bij elke onderhandeling over de toekomst van het land. Een top waar Oekraïne niet bij aanwezig is, zou in die optiek moeilijk te verdedigen zijn.
Het is niet de eerste keer dat Poetin een ontmoeting met Trump en Xi voorstelt. Eerder werden dergelijke ideeën vooral gezien als een manier om verdeeldheid binnen het Westen te zaaien en China steviger aan Rusland te binden. Of het deze keer tot een daadwerkelijke top komt, is onduidelijk. Rubio's voorzichtige bewoordingen wijzen erop dat er nog geen concrete afspraken zijn gemaakt.
De komende periode zal moeten blijken of het voorstel van Poetin navolging krijgt. Duidelijk is dat de diplomatieke druk rond Oekraïne toeneemt, terwijl de gevechten en de gevolgen daarvan voor de bevolking aanhouden.
2