De Braziliaanse Liberale Partij van senator Flavio Bolsonaro heeft verklaard de uitslag van de beslissende verkiezingsronde te erkennen. Dat maakte partijleider Valdemar Costa Neto maandag bekend in een verklaring. Daarmee accepteert de partij de overwinning van de linkse zittende president Lula, die bijna 52 procent van de stemmen kreeg.
De erkenning contrasteert met de houding van Jair Bolsonaro, de vader van Flavio, die de nederlaag niet wil erkennen en wil dat de uitslag ongeldig wordt verklaard. In een korte toespraak na de bekendmaking van de uitslag wees hij op het besluit van het Hooggerechtshof om de stembureaus twee uur langer open te houden. Bolsonaro noemde dat "onaanvaardbaar", hoewel hij zelf om een langere stembusgang had gevraagd omdat sommige kiezers door hevige regen moeite hadden het stembureau te bereiken.
Maandag uitte Bolsonaro opnieuw kritiek op het langer open houden van de stembureaus. "Er moet worden opgehelderd wat er in die twee uur is gebeurd. Niemand weet precies wat de gevolgen zijn", zei hij. Braziliaanse media melden dat in die twee uur zo'n 34.000 stemmen zijn uitgebracht. Dat lijkt het resultaat weinig te hebben veranderd: Lula kreeg ruim 4 miljoen stemmen meer dan Bolsonaro.
Ook Flavio Bolsonaro zelf kwam die dag in het nieuws. Hij zegt dat de federale politie hem heeft opgedragen zijn paspoorten in te leveren en dat hem is verboden het land te verlaten. Dat zou zijn gebeurd op bevel van een rechter van het Hooggerechtshof, na uitspraken van zijn broer Eduardo. Die had gezegd dat Flavio het land beter zou kunnen verlaten als hij de verkiezingen zou verliezen, iets wat Flavio ontkent. "Ik heb er nooit aan gedacht het land te verlaten. Ik zal mijn paspoorten inleveren en mezelf verdedigen tegen deze gruweldaad", zei hij in een video op sociale media. Hij spreekt van een poging hem te intimideren.
De verkiezingen waren een nek-aan-nekrace. De eerste ronde werd gewonnen door Bolsonaro, waarna aanhangers van Lula, vooral veel jongeren, in groepjes de straat op gingen om zwevende kiezers te overtuigen. Via WhatsApp werden bijna 11 miljoen mensen gemobiliseerd onder de naam "Lula's Leger". Het team van Lula constateerde na de eerste ronde dat hun berichten slecht vindbaar waren op Instagram, Facebook en WhatsApp. Moederbedrijf Meta schreef de problemen toe aan technische storingen. Het electoraal hof bepaalde vervolgens dat Lula en Bolsonaro per direct gelijk behandeld moesten worden.
Volgens analisten heeft de online campagne van Lula ertoe bijgedragen dat hij ondanks zijn achterstand in de eerste ronde toch won. Het is voor het eerst sinds 1989 dat een kandidaat dat lukte. Lula zou dat vooral te danken hebben aan de ruim 14 miljoen mensen die in de eerste ronde niet stemden of voor een andere kandidaat kozen. Driekwart van die groep zou nu voor Lula hebben gekozen. Lula zal naar verwachting op 5 januari aantreden voor zijn vierde termijn. Regeren wordt voor hem niet makkelijk, onder meer vanwege de toegenomen macht van de familie Bolsonaro, die zowel in het Huis van Afgevaardigden als in de Senaat is vertegenwoordigd.
Ook de Amerikaanse president Trump reageerde op de uitslag. Hij zei zonder bewijs dat de verkiezingen "gemanipuleerd" lijken te zijn en noemde de langere stembusgang "erg vreemd". "Het lijkt corrupt", aldus Trump. Hij zegt Lula "te mogen" en goed met hem te kunnen opschieten, terwijl hij zaken doet met rechtse regeringen die ideologisch dicht bij hem staan.
8