De Japanse avant-gardekunstenares Yayoi Kusama is op 97-jarige leeftijd overleden. Dat staat in een verklaring op haar website. Kusama, wereldwijd bekend als de ‘polkadotkoningin’, stierf op 14 augustus in een ziekenhuis in Tokio.
Kusama bereikte de status van superster nadat ze decennialang in een psychiatrische instelling had verbleven. Haar werk, gekenmerkt door eindeloze patronen van stippen en netwerken, maakte haar tot een van de invloedrijkste kunstenaars van de moderne tijd. Haar carrière omspande meer dan zeventig jaar, waarin ze schilderijen, sculpturen, installaties en performances maakte.
De kunstenares werd geboren in 1929 in Matsumoto, Japan. In de jaren vijftig verhuisde ze naar de Verenigde Staten, waar ze een centrale figuur werd in de avant-gardebeweging in New York. Later keerde ze terug naar Japan, waar ze vrijwillig in een psychiatrische instelling ging wonen terwijl ze bleef werken in haar atelier in de buurt.
Haar bekendste werken zijn de oneindige spiegelkamers, waarin bezoekers worden omringd door duizenden lichtjes en reflecties. Ook haar grote sculpturen van pompoenen met stippen zijn wereldwijd iconisch geworden. Haar werk is te zien geweest in de belangrijkste musea ter wereld, waaronder het Museum of Modern Art in New York en het Tate Modern in Londen.
In Nederland is haar werk binnenkort nog te zien. In het Stedelijk Museum in Amsterdam opent op 11 september een overzichtstentoonstelling van haar werk. De expositie was al gepland voordat het nieuws over haar overlijden bekend werd gemaakt.
Kusama bleef tot op hoge leeftijd actief als kunstenaar. Ze bleef nieuwe werken maken en exposeren, ook toen ze al in de negentig was. Haar atelier in Tokio bleef tot het laatst een plek waar ze dagelijks werkte aan nieuwe schilderijen en sculpturen.
Met haar overlijden verliest de kunstwereld een van haar meest herkenbare en eigenzinnige figuren. Haar invloed is terug te zien in het werk van talloze jongere kunstenaars die haar gebruik van herhaling, patronen en kleur hebben overgenomen.