In Israël zijn de meeste stembureaus geopend voor de parlementsverkiezingen. Het is de eerste parlementsverkiezing sinds de aanval van Hamas op 7 oktober 2023, waarbij 1200 Israëlische soldaten en burgers omkwamen en meer dan 250 mensen werden ontvoerd. In de oorlog die daarop volgde werden tienduizenden Palestijnen in de Gazastrook gedood. Israëliërs stemmen bij deze verkiezing op partijen, niet op personen, maar de verkiezing wordt ook gezien als een referendum over Benjamin Netanyahu, de langst zittende premier die het land ooit heeft gehad.
Het Israëlische parlement, de Knesset, telt 120 zetels. Voor een meerderheid of een meerderheidsregering zijn minimaal 61 zetels nodig. Net als in Nederland is het nog nooit voorgekomen dat één partij bij de verkiezingen een absolute meerderheid haalde. Partijen moeten daardoor altijd een coalitie vormen of gedoogsteun krijgen om te kunnen regeren. De partij van Netanyahu werd bij de vorige verkiezingen in 2022 de grootste, maar ligt volgens de laatste peilingen iets achter op de Yashar-partij van oud-legerchef Gadi Eisenkot.
Grofweg staan er twee machtsblokken tegenover elkaar. Aan de ene kant de Likud-partij van Netanyahu met partijen die met de premier willen samenwerken. Aan de andere kant een coalitie van partijen die niet met de huidige premier wil samenwerken, waaronder de Yashar-partij. Volgens de peilingen haalt geen van beide blokken een meerderheid, waardoor onzeker is wat er na de uitslag gebeurt. Bij een impasse zouden nieuwe verkiezingen kunnen volgen.
Een belangrijk thema is wat er vooraf ging aan de aanslagen van 7 oktober. Volgens meerdere media zou Netanyahu vooraf zijn gewaarschuwd voor een op handen zijnde aanval, maar zouden die signalen zijn genegeerd. De partij van Eisenkot wil daar een onafhankelijk onderzoek naar laten instellen. Netanyahu benadrukt vooral de militaire successen die hij volgens eigen zeggen heeft behaald in de oorlog in de Gazastrook en in de strijd tegen Iran.
Ook de Israëlische rechtsstaat speelt een rol in de campagne. Netanyahu voerde omstreden hervormingen door, waaronder een wet die de Israëlische regering invloed geeft op de benoeming van rechters en de macht van het Hooggerechtshof inperkt. Eisenkot wil die hervormingen terugdraaien.
De dienstplicht is, zoals bij iedere verkiezing in Israël, eveneens een belangrijk onderwerp. Volgens het Hooggerechtshof hoeven ultraorthodoxe Joden niet van de dienstplicht te worden uitgezonderd, maar zij menen zelf nog altijd dat zij niet in dienst hoeven. De oppositie wil dat de dienstplicht voor iedereen geldt en dat daarop wordt gehandhaafd. Netanyahu is daarin minder stellig, omdat hij steun nodig heeft van ultraorthodoxe partijen.
Het leed van de Palestijnen maakt vrijwel geen onderdeel uit van de verkiezingscampagne. Zowel Netanyahu als Eisenkot zijn tegenstanders van een tweestatenoplossing en zien volgens de berichtgeving weinig in vredesplannen zolang Hamas aan de macht is in de Gazastrook. In de Midden-Oosten-berichtgeving van deze dagen wordt bovendien gewezen op een aanhoudende spanning met Iran en Hezbollah, en op de onzekerheid over een einde aan de oorlog.
De stembureaus zijn open tot 22.00 uur lokale tijd, dat is 21.00 uur Nederlandse tijd. Direct daarna volgen exitpolls op Israëlische televisiezenders, die een eerste indicatie geven van de uitslag.
4