De Britse regering heeft ingestemd met nieuwe gasboringen in de Noordzee, ongeveer 240 kilometer voor de kust van Aberdeen. Het Jackdaw-gasveld mag worden aangeboord, ondanks bezwaren van milieuorganisaties. Volgens de regering versterkt de winning de energiezekerheid van het Verenigd Koninkrijk in een periode van internationale onrust. Tegenstanders stellen dat de boringen op gespannen voet staan met de Britse klimaatdoelen.
Premier Burnham verdedigt het besluit als een pragmatische keuze. De energieprijzen zijn hoog en huishoudens moeten deze winter hun woningen kunnen verwarmen, zo redeneert hij. Omdat de internationale energiemarkten onvoorspelbaar zijn door de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten, kan het land volgens hem maar beter zelf fossiele brandstoffen uit de eigen bodem halen. Met dit besluit breekt Burnham wel met de belofte van Labour uit 2023 om geen nieuwe olie- en gasvelden in de Noordzee meer aan te boren. De partij zegde toen juist toe te investeren in banen in de duurzame energiesector en de afgesproken klimaatdoelen te halen.
Volgens de industrie kan het Jackdaw-veld ongeveer 1,4 miljoen huizen van gas voorzien en zou het goed zijn voor circa 6 procent van de Britse gasvraag. Ook zouden de boringen honderden banen in de fossiele sector behouden. Naast Jackdaw buigt de regering zich over een tweede project in de Noordzee: het Rosebank-olieveld, ongeveer 130 kilometer ten westen van de Shetlandeilanden. Dat is het grootste nog ongebruikte olieveld van het Verenigd Koninkrijk en zou aanzienlijk meer kunnen opleveren. Een besluit over Rosebank is nog niet genomen, maar wordt op korte termijn verwacht.
De vergunningen voor Jackdaw en Rosebank liggen al jaren onder vuur. De projecten kregen in 2022 groen licht van de toenmalige conservatieve regering, maar een rechter floot die terug omdat er onvoldoende rekening was gehouden met de klimaatgevolgen van het aanspreken van nieuwe fossiele bronnen. Inmiddels zou er nieuw milieuonderzoek zijn gedaan dat bij de besluitvorming is meegewogen. Gas- en olieproducent Adura, die de winning wil verzorgen, stelt dat de klimaatschade van het project beperkt is. Greenpeace en andere milieuorganisaties betwisten dat. Zij wijzen erop dat het aanboren van nieuwe velden haaks staat op het Klimaatverdrag van Parijs, dat juist een snelle afbouw van olie en gas vereist.
Het Verenigd Koninkrijk was in 2019 de eerste grote economie ter wereld die wettelijk vastlegde in 2050 klimaatneutraal te zijn. Tot die tijd geldt een overgangsperiode waarin olie en gas geleidelijk worden uitgefaseerd, maar over de invulling daarvan lopen de meningen uiteen. Momenteel wordt nog ongeveer 63 procent van het Britse gas geïmporteerd. Internationale conflicten, zoals rond de Straat van Hormuz, en het verbod op Russisch gas hebben daardoor direct invloed op de Britse energieprijzen. De gasprijs ligt al twee keer zo hoog als vorig jaar en de verwachting is dat die deze winter verder stijgt.
Om de kritiek op de nieuwe boringen te verzachten, wil de regering de belastinginkomsten uit het Jackdaw-veld investeren in duurzame energie. Minister van Financiën zou volgende week een nieuw Energy Wealth Fund aankondigen, geïnspireerd op het Noorse staatsfonds. Dat fonds begint met 2 miljard pond, omgerekend ongeveer 2,4 miljard euro, aan overheidsgeld en moet worden aangevuld met opbrengsten uit de gaswinning. Daarmee moeten groene energieprojecten worden betaald. Zo hoopt de regering ook de klimaatzorgen binnen de Labourpartij weg te nemen.
Burnham weet dat de hoge energieprijzen de Britten bezighouden. Uit peilingen blijkt dat de kosten van levensonderhoud bovenaan de lijst van zorgen staan. Als hij wordt gezien als de premier die niets doet aan de energierekening, kan hij zijn herverkiezing wel vergeten. Tegelijkertijd zakt het klimaat op diezelfde lijst en zetten rechtse oppositiepartijen als de Conservatieven en Reform steeds openlijker vraagtekens bij de kosten van de energietransitie. Burnham benadrukt dat zijn regering vasthoudt aan het doel om in 2050 nul uitstoot te bereiken.
2