Staatssecretaris Silvio Erkens van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur heeft een landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld voor gehouden vogels. Aanleiding zijn drie vogelgriepuitbraken die in korte tijd zijn vastgesteld. Met de maatregel moet de kans op nieuwe besmettingen worden verkleind.
Op 26 oktober werd vogelgriep vastgesteld in Lutjegast in de provincie Groningen. Een dag later volgde een besmetting in Middelie in Noord-Holland, en op 28 oktober een tweede in Grootegast in Groningen. Volgens het ministerie zijn deze besmettingen samen met informatie over uitbraken in andere lidstaten van de Europese Unie en recente vondsten van wilde vogels met het virus reden om aanvullende maatregelen te nemen.
Erkens zegt dat het risico op nieuwe besmettingen serieus is. Hij stelt dat de maatregel is genomen om zoveel mogelijk leed bij dieren en ondernemers te voorkomen. Hij erkent dat houders van pluimvee met buitenuitloop en hobbyhouders er het hardst door worden getroffen, maar benadrukt dat het contact tussen gehouden vogels en mogelijk besmette wilde vogels zoveel mogelijk moet worden beperkt.
De ministeriële toelichting wijst op de vogeltrek, die op gang is gekomen. Daardoor neemt het risico op verspreiding van het virus onder wilde vogels mogelijk verder toe. Volgens het ministerie kent de sector ook in eerdere jaren een toename van uitbraken vanaf oktober en november. Daarom is besloten de maatregelen nu al te nemen en niet af te wachten.
De ophokplicht geldt voor alle commercieel gehouden vogels. Voor commercieel gehouden fazanten en loopvogels geldt alleen een afschermplicht, omdat ophokken in hun geval praktisch niet mogelijk is. Niet-commercieel gehouden risicovogels, zoals hobbymatig gehouden kippen, vallen onder de afschermplicht, maar hoeven niet opgehokt te worden.
Daarnaast geldt in Nederland een totaal tentoonstellingsverbod voor risicovogels. Ook is het landelijke bezoekersverbod voor vogelverblijfplaatsen aangescherpt. Een bezoek is alleen toegestaan als dat noodzakelijk is voor de volksgezondheid, de diergezondheid, het dierenwelzijn of de gezondheid van personen die in de stal aanwezig zijn. Bezoekers moeten zich registreren en houden zich aan een hygiëneprotocol. Erkens roept alle betrokkenen op alert te blijven en de bioveiligheidsmaatregelen na te leven.
Op de langere termijn wil het ministerie vogelgriepuitbraken voorkomen. Vogelgriep en maatregelen zoals de ophokplicht hebben grote gevolgen voor ondernemers, en die willen de overheid en de sector niet elk jaar opnieuw meemaken. Daarom werkt het ministerie samen met de sector aan een plan om vaccinatie van legpluimvee verplicht te stellen. Ook wordt gewerkt aan het wegnemen van handelsbelemmeringen die met vaccinatie samenhangen. Erkens stuurt dit plan van aanpak aan het eind van het jaar naar de Tweede Kamer.
3