Een laborant van de Leidse vruchtbaarheidskliniek Stichting Medisch Centrum voor Geboorteregeling (SMCG) heeft tussen 1979 en 1984 niet elf maar zestien kinderen verwekt met zijn eigen zaad. Dat blijkt uit het eindrapport van Medisch Centrum Kinderwens, de opvolger van de kliniek. De man registreerde zijn eigen zaad onder de namen van andere donoren. Hij overleed vorig jaar op 81-jarige leeftijd.
Uit het rapport blijkt verder dat de laborant drager was van twee genetische aandoeningen. Een daarvan kan doofheid en problemen met het evenwichtsorgaan veroorzaken. De andere is een mutatie van het CFTR-gen. Als beide ouders drager zijn van deze mutatie, kan hun kind taaislijmziekte ontwikkelen. Hoe vaak de man zijn eigen zaad precies gebruikte, is nooit vastgesteld. Hij sprak tijdens het onderzoek twee keer met de onderzoekscommissie.
Een deel van de nakomelingen is teleurgesteld in het rapport. Zeven van de zestien donorkinderen spraken met Omroep West. Zij vinden onder meer dat de resultaten lang op zich lieten wachten. «Na het eerste tussenrapport moest er een eindrapport komen. Daar hoorden we helemaal niets meer van, tot we zelf druk zijn gaan zetten», zegt Jorg Delfos, een van de nakomelingen.
De afstammelingen vinden dat de ernst van de afwijkingen en de mogelijke gevolgen onvoldoende worden benadrukt. De laborant zou zelf hebben gezegd dat er prima met de gezondheidsproblemen valt te leven. «Dat kan voor hem dan wel zo zijn, maar hij was stokdoof en kon geen twee meter recht lopen», zegt donorkind Pascal Visser. «Dat is voor mij een schrikbeeld. Bovendien was hij toen al dementerend.» Een 42-jarige dochter van de laborant zit volgens de donorkinderen in de ziektewet door evenwichtsklachten en doofheid.
De donorkinderen vermoeden dat er meer dan zestien kinderen zijn verwekt met het zaad van de man. Ze hopen dat mensen met vermoedens zich melden bij MC Kinderwens, zeker vanwege de gezondheidsrisico's. «De start van de ziekte is voor iedereen anders, maar uiteindelijk wordt het voor iedereen ernstig», zegt Visser. «Als je maar oud genoeg wordt, word je 100 procent doof en verlies je de functie van je evenwichtsorgaan. Het is gewoon een ernstig invaliderende aandoening.»
Mensen die in de periode 1979-1984 bij SMCG zijn verwekt, worden opgeroepen zich te melden bij het centrum voor afstammingsonderzoek Fiom. Meer onderzoek zegt MC Kinderwens niet te kunnen doen. De donorkinderen twijfelen aan dat tijdsbestek. «Juist die harde einddatum van 1984 willen we oprekken omdat de onderzoekscommissie helemaal niet vast heeft kunnen stellen tot wanneer hij daar rondliep», zegt Ayelet Klokman.
Zo'n honderd mensen hebben zich de afgelopen jaren gemeld bij de kliniek. De donorkinderen vinden dat MC Kinderwens meer kan doen om mogelijke andere nakomelingen op te sporen. «Het rapport lijkt de nadruk vooral te leggen op de conclusie dat de casus zorgvuldig is afgehandeld. Maar vanuit ons perspectief blijven er belangrijke vragen bestaan over verantwoordelijkheid, toezicht en de risico's voor mensen die mogelijk nog geen weet hebben van hun medische achtergrond. Nu en in de toekomst», aldus Klokman.
MC Kinderwens zegt in een schriftelijke reactie veel waardering te hebben voor alle betrokken kinderen en hun openheid. «We begrijpen dat in een situatie als deze er misschien nooit een punt komt dat het als voldoende voelt. Als kliniek hebben we er alles aan gedaan om alle mogelijke informatie boven tafel te krijgen. Het onderzoek is afgerond omdat er geen nieuwe informatie meer bij kwam. De zaak is daarmee niet gesloten. Stichting MCKinderwens blijft voor hen en voor de bekende donorkinderen aanspreekpunt.»
2