Een nieuw wetsvoorstel over draagmoederschap dat de Tweede Kamer binnenkort bespreekt, heeft volgens critici weinig oog voor de behoefte van de draagmoeder die na de bevalling een grotere rol in het leven van het kind wil dan vooraf was afgesproken. Het voorstel regelt vooral de juridische positie van wensouders, maar laat de positie van de draagmoeder bij een later conflict grotendeels buiten beschouwing.
De kern van het probleem doet zich voor wanneer een draagmoeder na de geboorte meer contact met het kind wenst, terwijl de wensouders dat weigeren. Het wetsvoorstel biedt voor die situatie geen duidelijke oplossing. De vraag is wat de nieuwe regels betekenen voor vrouwen die in een dergelijk conflict terechtkomen.
Draagmoederschap is in Nederland nu nog beperkt wettelijk geregeld. Het voorstel beoogt meer duidelijkheid te scheppen over afspraken tussen draagmoeder en wensouders, maar de nadruk ligt op de bescherming van het kind en de positie van de wensouders. De belangen van de draagmoeder zelf krijgen minder aandacht, zo luidt de kritiek.
Bij de behandeling in de Tweede Kamer zullen partijen naar verwachting vragen stellen over de mate waarin de wens van de draagmoeder juridisch kan worden afgedwongen. Ook de vraag of een draagmoeder later aanspraak kan maken op contact met het kind komt aan de orde. Het voorstel laat die kwestie vooralsnog open.
De discussie raakt een gevoelig punt in het debat over draagmoederschap: de verhouding tussen de afspraken die vooraf worden gemaakt en de emotionele werkelijkheid na de bevalling. Een draagmoeder kan tijdens de zwangerschap of daarna anders aankijken tegen haar rol, terwijl wensouders juist gebaat zijn bij duidelijkheid en stabiliteit.
Het wetsvoorstel moet nog door de Kamer worden behandeld. Tot die tijd blijft de vraag onbeantwoord hoe de wet omgaat met een draagmoeder die meer contact wil dan vooraf was bedacht. Critici vinden dat het voorstel op dit punt tekortschiet en willen dat de Kamer de positie van de draagmoeder nadrukkelijker meeweegt.
2