Pro-Kamerlid Kathmann dient vandaag een wetsvoorstel in dat manipulerende trucjes in online media moet verbieden. Het gaat om ontwerpkeuzes die ervoor zorgen dat gebruikers eindeloos blijven scrollen of impulsief iets kopen waar ze niet op uit waren. Volgens haar moeten die praktijken in Nederland uit de handel worden gehaald.
Kathmann wil dat dergelijke manipulerende handigheidjes in het ontwerp van online platforms worden aangemerkt als « oneerlijke handelspraktijken » en daarmee bij wet verboden worden. Nu richt de wetgeving zich vooral op fysieke producten. « Online platforms zijn inmiddels de nieuwe winkelstraat of marktplaats geworden », zegt het Tweede Kamerlid. Volgens haar moet dezelfde logica gelden als bij onveilig speelgoed: « Als een speelgoedpop onveilig is, dan halen we die uit de handel. » Dat moet volgens haar ook gelden voor digitale producten. « Als socialemediaplatformen onveilig zijn, moeten ze terug naar de tekentafel en worden aangepast. »
Het voorstel gaat niet alleen over sociale media. Ook games, datingapps en chatbots vallen er volgens Kathmann onder, omdat in al die digitale producten foefjes zijn verwerkt « die ons verslaafd maken en ons verleiden om geld uit te geven, zodat een handjevol techmiljardairs heel veel verdienen ». Zij wijst erop dat de bescherming van consumenten nu vooral is gericht op fysieke waar, terwijl online diensten steeds meer het dagelijks gedrag van mensen bepalen. Het voorstel beoogt die kloof te dichten door dezelfde standaard toe te passen op digitale ontwerpkeuzes.
Kathmann zou liever zien dat zulke algoritmes Europees worden aangepakt, maar zij vindt dat te lang duren. Daarom hoopt zij dat Brussel door het Nederlandse initiatief in actie komt, zoals eerder gebeurde toen in Frankrijk een leeftijdsgrens voor sociale media werd voorgesteld. Zij werkt volgens het bericht samen met parlementariërs in onder meer Duitsland, Frankrijk, België, Luxemburg, Oostenrijk, Italië en Portugal, die dit eveneens bij wet willen regelen.
Het Pro-Kamerlid wijst er daarnaast op dat het vorig jaar in Nederland is gelukt om een algoritmevrije optie te krijgen op Instagram en Facebook. Dat laat volgens haar zien dat platforms op Nederlandse druk kunnen veranderen. Het wetsvoorstel moet nog door het parlement worden behandeld voordat het van kracht kan worden.
3