Wie in delen van Gelderland op de weerapp kijkt of het gaat regenen, krijgt voorlopig een onzekere voorspelling. Een rij snelgroeiende populieren bij de neerslagradar van het KNMI in Herwijnen verstoort het radarsignaal, waardoor er in een strook richting Duitsland veel meer of juist minder regen valt dan de radar aangeeft. Het snoeien of kappen van de bomen is op dit moment niet toegestaan, omdat eerst moet worden onderzocht of er vleermuizen in leven.
Nederland telt twee neerslagradars, waarvan een in de Betuwe. Het KNMI gebruikt de gegevens van die radars voor weersverwachtingen in apps als Buienradar. De bomen blokkeren de pulsen die de radar uitzendt. Het gaat om een strook die vanuit Herwijnen loopt tussen Arnhem en Nijmegen en over Doetinchem richting Duitsland. Juist in die strook worden de voorspellingen dus minder betrouwbaar, en dat geldt voor iedereen die de weersverwachting in zijn of haar telefoon raadpleegt.
Het probleem speelt al langer. De populieren groeien snel, waardoor de verstoring in de loop van de tijd toeneemt. Eind vorig jaar vroeg het KNMI de gemeente West Betuwe om de bomen te mogen snoeien. Die toestemming is nog niet verleend. "We kunnen niet direct ingrijpen", zegt een woordvoerder van de gemeente West Betuwe. Hij wijst op de wetgeving voor natuurbescherming. De populieren kunnen onderdeel zijn van een foerageergebied of vliegroute van vleermuizen, en die gebieden en routes zijn beschermd.
Daarom is er inmiddels ecologisch onderzoek gedaan naar de rol die de bomen precies spelen voor vleermuizen en naar de gevolgen van een eventuele ingreep. De resultaten worden binnenkort verwacht. Op basis daarvan bepaalt de gemeente de vervolgstappen. Zolang die uitkomst er niet is, blijft de radar achter de bomenrij beperkt bruikbaar en moeten gebruikers van de weerapps rekening houden met een onzekerder beeld van de neerslag in de regio.
Het KNMI past intussen correcties toe om de verstoringen in het radarbeeld op te vangen. Het instituut gebruikt daarvoor radarscans op grotere hoogte, die als het ware over de bomen heen kijken. Ook worden gegevens van andere radars in Nederland, België en Duitsland meegenomen, zodat het beeld van buitenaf wordt aangevuld. De radarscans van het gebied achter de bomenrij worden bij de voorspellingen niet gebruikt. Daarmee wordt voorkomen dat de verstoorde metingen het eindbeeld vertekenen.
Die correcties zijn een noodoplossing en geen vervanging van een schoon radarsignaal. "Maar het blijft wenselijk om zo min mogelijk verstoringen te hebben", aldus een woordvoerder van het KNMI. Het weerinstituut wil de bomen dus liever kwijt dan met correcties werken, maar de keuze ligt bij de gemeente en is afhankelijk van de natuurwetgeving en het onderzoek naar de vleermuizen. Voor de inwoners van de Betuwe, de Liemers en de Achterhoek betekent dat voorlopig dat de regenverwachting op hun telefoon een minder zekere basis heeft dan elders in het land.
1