De Europese Commissie wil dat kinderen onder 15 jaar geen volledige toegang meer krijgen tot sociale media. Het vandaag gepresenteerde wetsvoorstel moet kinderen beschermen tegen de schadelijke effecten van platforms als Facebook, Instagram, TikTok, Snapchat en X. Jongere kinderen zouden helemaal geen account meer mogen hebben. Pas vanaf 13 jaar mogen ze een account krijgen, maar dat account is dan eigendom van hun ouders of verzorgers.
Ouders krijgen met dat account verregaande controle. Zo staan de microfoon en camera standaard uitgeschakeld, zodat kinderen niet zomaar foto's, video's of geluidsopnamen kunnen maken. Alleen de ouder kan die instellingen aanpassen. Kinderen mogen het account maximaal één uur per dag gebruiken, of minder als de ouder dat te veel vindt. Ook bepaalt de ouder wie de volgers of vrienden van het account mogen zijn. Vanaf 15 jaar kunnen kinderen zelf een account aanmaken.
De regels gaan gelden voor onder meer Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok en X. Ook videodiensten zoals YouTube krijgen strengere regels. WhatsApp valt buiten het voorstel. De sociale mediabedrijven worden verantwoordelijk voor het controleren van de leeftijd van accounteigenaren. Ze mogen dat niet met een eigen systeem doen, maar moeten gebruikmaken van andere systemen. De Commissie wil dat in elk land minstens één app beschikbaar komt waarmee iemand kan aantonen een bepaalde leeftijd te hebben, zonder verdere informatie te delen. Ook denkt Brussel aan organisaties of instanties die betrouwbaar kunnen zeggen hoe oud iemand is, zoals een bank, de huisarts of de school. Een ouder zou daar een digitale verklaring kunnen krijgen om het kindaccount aan te maken. Welke mogelijkheden er precies komen en hoe die in de praktijk uitpakken, is nog onduidelijk.
De Commissie houdt er rekening mee dat kinderen de controle kunnen omzeilen. Volgens Brussel gaat het er vooral om dat we anders naar sociale media kijken en er anders mee omgaan. De regels moeten ook de bedrijven achter de platforms veel strenger aanpakken. In het wetsvoorstel staat dat zij het ontwerp van hun platforms moeten aanpassen. Een aantal functies wordt verboden, zoals het oneindig kunnen doorgaan met scrollen om steeds nieuwe foto's, berichten of video's te zien. Ook moeten de bedrijven maatregelen nemen waardoor sociale media onder schooltijd of 's nachts minder of niet meer gebruikt worden. Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok en X moeten voortaan aantonen dat zij hun platform veilig hebben vormgegeven en opschrijven op welke manier ze daarvoor hebben gezorgd. Als de Commissie daar ontevreden over is, kunnen aanpassingen worden geëist.
Het gaat nog maanden duren voordat de regels ingaan. Het Europees Parlement moet nog akkoord gaan, net als alle 27 lidstaten van de Europese Unie. Waarschijnlijk zullen zij nog vragen hebben over hoe de wet in de praktijk gaat uitpakken. CCIA Europe, een organisatie van grote techbedrijven waaronder Meta en Google, zegt dat het onduidelijk is hoe de bedrijven de leeftijdscontrole en de instellingen voor ouders in de praktijk moeten vormgeven. De organisatie wijst erop dat socialemediabedrijven met deze regels moeten controleren of ouder en kind echt familie van elkaar zijn. Als het Parlement en de lidstaten akkoord zijn over de definitieve tekst, kunnen de regels van kracht worden. Vermoedelijk gebeurt dat op zijn vroegst eind 2027 of in 2028. Op dat moment moeten de bedrijven controleren welke accounts van kinderen onder de 15 zijn en die uitschakelen.