Bijna 10.000 deelnemers staan vandaag aan de start van de allereerste editie van de marathon van Den Haag. Daarmee is de loop na Rotterdam en Amsterdam meteen de op twee na grootste marathon van Nederland. Net als veel andere marathons was ook deze editie binnen enkele dagen uitverkocht. De lopers starten en finishen op het Malieveld.
De populariteit past in een bredere trend. Het afleggen van de 42,195 kilometer in wedstrijdverband is in trek, en de marathonkalender in Nederland blijft zich uitbreiden. Die groei roept de vraag op of er extra druk ontstaat op de medische hulpposten langs het parcours. Het Rode Kruis ondersteunt bij grote marathons, waaronder die van Den Haag, de medische hulpposten. Volgens de hulporganisatie is de vraag naar hulpverlening de afgelopen jaren toegenomen, en worden vooral meer mensen behandeld vanwege hitteletsel.
Cees van Romburgh, specialist eerstehulprichtlijnen bij het Rode Kruis, waarschuwt dat oververhitting niet alleen op extreem warme dagen voorkomt. Hitteletsel, en in ernstige gevallen een hitteberoerte, kan ook optreden tijdens een winterwedstrijd zoals de Midwinter Marathon in Apeldoorn in februari. Volgens hem dragen sporters bij kou vaak meer laagjes, maar dat is niet altijd beter. Als voorbeeld noemt hij puur nylon, een synthetische stof die niet ademt, waardoor zweet minder goed verdampt en het lichaam warmte moeilijker kwijtraakt.
Ook een hoge luchtvochtigheid, weinig wind, sterke zonkracht, een slechte voorbereiding of een te hoog wedstrijdtempo kunnen de lichaamstemperatuur te hoog doen oplopen. Van Romburgh adviseert voldoende te drinken en goed naar het lichaam te luisteren. Het afmaken van een wedstrijd moet volgens hem belangrijker zijn dan het vestigen van een persoonlijk record.
Sommige marathons, zoals die van Leiden en Utrecht, lopen deels door landelijk gebied en deels door de stad. Wie dan terugkeert naar de bebouwde kom, loopt soms tegen een « muur van warmte » aan. Het lichaam krijgt dan geen kans om geleidelijk aan de hogere temperatuur te wennen, en ook goed getrainde mensen kunnen daardoor een hitteberoerte krijgen. Om beter voorbereid te zijn, heeft het Rode Kruis zijn vrijwilligers extra toegerust, onder meer met koelbaden en handdoeken die in ijswater zijn gedrenkt.
Bij de marathon van Den Haag zijn vandaag 120 hulpverleners van het Rode Kruis aanwezig. Ook zogeheten bikers, hulpverleners op de fiets, praten met lopers om te controleren of het goed met ze gaat, en vervoeren ijs en handdoeken. In Den Haag rijden er twintig rond.
De ambulance wordt doorgaans pas ingeschakeld als vervoer naar het ziekenhuis nodig is bij een ernstige medische situatie. Cijfers over ambulanceritten zijn lastig te duiden. De Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond houdt het aantal ritten voor deelnemers aan de marathon van Rotterdam niet bij. Bij de marathon van Eindhoven schommelde de inzet tussen 2021 en 2026 tussen de veertig en vijftig keer, met een uitschieter naar 75 in 2025. Daarin zijn ook omstanders en andere mensen met een medische hulpvraag in het centrum meegerekend, zegt de GGD Brabant-Zuidoost, waardoor het geen goed beeld geeft van het aantal ernstige incidenten.
Van Romburgh zegt dat het moeilijk is vast te stellen of een groeiend aantal deelnemers ook leidt tot meer medische incidenten. « In het algemeen doen er meer mensen mee, dus ook het aantal mensen bij wie iets mis kan gaan, neemt toe. » Positief is dat toeschouwers steeds beter herkennen wanneer het niet goed gaat met een loper, bijvoorbeeld als die begint te wankelen. Doordat er sneller aan de bel wordt getrokken, kunnen hulpverleners ook sneller ingrijpen. « We zijn blij met deze extra voelsprieten », aldus Van Romburgh.
Het sportweekend in Den Haag begon gisteren met wandeltochten, lopen van 5 en 10 kilometer en een kidsrun. In totaal doen volgens woordvoerder Michel Butter zo'n 21.000 mensen mee aan de verschillende onderdelen. « Dat is alleen maar goed nieuws, want dit soort evenementen brengt mensen samen. » Den Haag kent al sinds 1975 een hardloopklassieker, de City-Pier-City Loop, met de halve marathon als hoofdafstand.
2