Het kabinet en de sociale partners hebben een eerste gesprek achter de rug dat door alle betrokkenen als goed is bestempeld. Premier Jetten sprak na afloop van een constructief overleg waarin af en toe ook gelachen werd. De sfeer was goed, zo beaamden onder anderen FNV-voorzitter Spekman en VNO-NCW-voorzitter Van Oostrom. De urgentie om verder te praten werd door iedereen gevoeld.
Het gesprek vond plaats in het Catshuis, na maanden van acties van vakbonden. Tijdens dat overleg hebben de bonden bevestigd dat de acties voorlopig zijn opgeschort. Over een paar weken wordt er verder gesproken. Dat moet uiteindelijk leiden tot een sociaal akkoord, maar zo ver is het nog niet. Volgens Jetten moeten de onderhandelingen nog echt starten. Hij wil dat er in het voorjaar een aantal afspraken zijn gemaakt.
FNV-voorzitter Spekman zei dat er bij die onderhandelingen geen opgave ligt om een bepaald bedrag aan bezuinigingen binnen te halen. Volgens hem werd dat aan tafel door het kabinet beaamd. Hij wil praten over verbeteringen van de uitkeringen voor werkloosheid of arbeidsongeschiktheid en sluit niet uit dat dit geld gaat opleveren. «Maar wij hoeven niet aan een opdracht te voldoen», aldus Spekman.
Volgens minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is de hervorming van de WIA, de uitkering voor mensen die ziek zijn, «echt het grote ding». Het kabinet heeft de bezuinigingen op de sociale zekerheid van tafel gehaald, maar die zijn niet helemaal weg. Als het kabinet en de bonden er niet uitkomen, dan komt de rekening terecht bij andere ministeries. Vooral het ministerie van Onderwijs zou dan een groot deel van die rekening moeten opbrengen.
De gesprekken tussen kabinet en sociale partners zijn een vast onderdeel van het Nederlandse overlegmodel, waarin werkgevers- en werknemersorganisaties met de overheid afspraken maken over arbeidsmarkt en sociale zekerheid. De inzet van dit overleg is een sociaal akkoord, een pakket maatregelen dat breed gedragen wordt. De komende weken moeten uitwijzen of partijen elkaar weten te vinden.
5