De geplande hervorming van de box 3-belasting, die in 2028 moet ingaan, stuit op uiteenlopende reacties bij vermogenden. De coalitie is er nog niet uit of het nieuwe stelsel doorgaat, en buiten Den Haag zijn de meningen sterk verdeeld. Cryptobeleggers zijn opgelucht dat de wetgeving is uitgesteld, terwijl vastgoedbeleggers juist aandringen op snellere invoering.
Het nieuwe systeem draait om de vraag hoe inkomsten uit spaargeld, beleggingen en vastgoed worden belast. Er zijn twee opties: een vermogensaanwasbelasting, waarbij jaarlijks belasting wordt geheven over de winst, ook als die nog vastzit in aandelen of crypto, en een vermogenswinstbelasting, waarbij alleen bij verkoop wordt afgerekend. Het kabinet lijkt te neigen naar de aanwasbelasting, maar de exacte invulling is nog onduidelijk.
Cryptobelegger Rob Duijvestijn is tegen de gekozen vorm. «Goed dat ze terug zijn naar de tekentafel, want met deze wet wordt risico nemen voor mij afgestraft in plaats van beloond», zegt hij. Volgens hem is het betalen van aanwasbelasting problematisch door de sterke koersschommelingen in de cryptomarkt. «Je kunt 100 procent rendement maken, maar ook veel verlies. Als je het geld dan niet reserveert om de belasting tussendoor te betalen, kun je financieel in de problemen komen. Wie in december een piek raakt en in het voorjaar een crash meemaakt, betaalt over winst die niet meer bestaat.»
Vastgoedbeleggers, zoals verhuurders, zijn juist teleurgesteld over het uitstel. Zij betalen in box 3 momenteel 36 procent belasting over een fictief rendement van 6 procent, terwijl hun werkelijke rendement vaak veel lager is. Verhuurder Wim Steenks kan de huur van zijn panden niet verhogen omdat zijn huurders er al meer dan vijftig jaar wonen. Sinds 2021 betaalt hij over een hoger fictief rendement, waardoor hij meer belasting afdraagt dan hij aan huurinkomsten ontvangt. «Als het leeg komt, verkoop ik het, want het kost me ieder jaar geld», zegt hij. Hij verwacht veel baat te hebben bij het nieuwe stelsel, mits de kosten aftrekbaar zijn.
Een andere groep die de ontwikkelingen volgt, zijn zelfstandigen die via beleggingen hun pensioen opbouwen. Petra van Rooijen, ondernemer, overweegt om over te stappen naar pensioenbeleggen vanwege het nieuwe stelsel. «Mijn kijk is wel veranderd door het nieuwe stelsel», zegt ze. Ze is tegen de vermogensaanwasbelasting omdat ze dan jaarlijks belasting moet betalen over koerswinsten die nog niet zijn verzilverd. «Het voelt niet helemaal eerlijk om belasting te betalen over winst die alleen nog op papier bestaat. Daarnaast wil je je beleggingen juist zo lang mogelijk ongestoord laten groeien.»
Als Van Rooijen zou gaan pensioenbeleggen, betaalt ze pas belasting bij uitkering van het pensioen. Daar staat tegenover dat ze de flexibiliteit verliest om het geld voor haar pensioengerechtigde leeftijd op te nemen. «Die flexibiliteit was voor mij juist een belangrijke reden om niet voor pensioenbeleggen te kiezen, maar door het nieuwe stelsel gaat het belastingvoordeel van pensioenbeleggen voor mij zwaarder wegen dan voorheen.»
De onzekerheid over de invoering houdt aan zolang de coalitie geen knoop doorhakt. Voor vermogenden betekent dat voorlopig afwachten welk systeem uiteindelijk wordt gekozen en wat dat betekent voor hun spaargeld, beleggingen en vastgoed.