De inflatie in Nederland is in september gestegen naar 3,4 procent in vergelijking met een jaar eerder. Dat blijkt uit een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De stijging ten opzichte van augustus, toen de inflatie 3,3 procent bedroeg, is vooral toe te schrijven aan de sterk gestegen brandstofprijzen.
De brandstofprijzen zijn de afgelopen maanden flink opgelopen. Automobilisten betalen aan de pomp aanzienlijk meer dan een jaar geleden. Die prijsstijging werkt direct door in het algemene prijspeil, omdat brandstof een belangrijk onderdeel is van de kosten voor vervoer en vervoersdiensten. Ook indirect kan een stijging van de brandstofprijzen doorwerken in de prijzen van andere goederen en diensten, bijvoorbeeld via hogere transportkosten.
Het CBS publiceert maandelijks een snelle raming van de inflatie. Deze eerste berekening is gebaseerd op voorlopige gegevens en kan later worden bijgesteld. De definitieve cijfers over september verschijnen later deze maand. De snelle raming geeft een eerste indicatie van de richting van de prijsontwikkeling.
De inflatie in Nederland schommelt al enige tijd rond de 3 procent. In augustus kwam de inflatie uit op 3,3 procent, een fractie lager dan nu. De huidige stijging naar 3,4 procent betekent dat het leven voor consumenten opnieuw iets duurder is geworden. Vooral huishoudens die veel met de auto rijden, merken de gestegen brandstofprijzen in hun portemonnee.
De Europese Centrale Bank (ECB) houdt de inflatie in de eurozone nauwlettend in de gaten. Een inflatie boven de 2 procent, het streefdoel van de ECB, kan aanleiding zijn voor een verkrappend monetair beleid. Hogere rentes kunnen vervolgens weer gevolgen hebben voor de economie, bijvoorbeeld voor de kosten van leningen en hypotheken. Of de huidige stijging van de inflatie een tijdelijk effect is of een langduriger trend, moet blijken uit komende maandcijfers.
De brandstofprijzen zijn de afgelopen periode gestegen door een combinatie van factoren, waaronder de olieprijs op de wereldmarkt en de vraag naar brandstof. Geopolitieke spanningen en productiebeslissingen van olieproducerende landen kunnen de olieprijs beïnvloeden. Die ontwikkelingen werken uiteindelijk door in de prijs aan de pomp. Voor consumenten betekent dit dat de kosten voor vervoer en vervoersgerelateerde uitgaven kunnen oplopen.
Naast brandstof zijn er meer factoren die de inflatie beïnvloeden, zoals voedselprijzen, energiekosten en de prijzen van diensten. De snelle raming van het CBS geeft een eerste beeld, maar de definitieve cijfers kunnen een genuanceerder beeld geven. Het CBS maakt bij de definitieve berekening gebruik van meer en nauwkeuriger gegevens.
De inflatiecijfers zijn van belang voor consumenten, bedrijven en beleidsmakers. Een aanhoudend hoge inflatie kan de koopkracht van huishoudens aantasten en de concurrentiepositie van bedrijven beïnvloeden. De overheid en de ECB monitoren de ontwikkeling nauwgezet. De komende maanden moet blijken of de inflatie daalt of verder oploopt.
3