De Belarussische oppositieleider Svetlana Tichanovskaja heeft de Verenigde Staten gewaarschuwd geen handelsdeal te sluiten met Belarus. Dat meldt zij naar aanleiding van de aankondiging van de Amerikaanse president Donald Trump dat er een overeenkomst wordt voorbereid voor de aanschaf van potas.
Trump kondigde maandag aan dat er een deal op stapel staat met Belarus over de levering van potas, een mineraal dat onder meer wordt gebruikt in kunstmest. Tichanovskaja reageerde direct met een waarschuwing: een dergelijke overeenkomst zou vooral het regime van president Aleksandr Loekasjenko versterken en daarmee indirect ook Rusland bevoordelen.
Volgens de oppositieleider is het belangrijk dat Washington geen zaken doet met een regering die zij niet als legitiem beschouwt. Zij wijst erop dat Loekasjenko nauw samenwerkt met Moskou en dat economische voordelen voor Minsk uiteindelijk ten goede komen aan het Kremlin. Tichanovskaja, die sinds de omstreden verkiezingen van 2020 in ballingschap leeft, probeert al jaren internationale steun te krijgen voor een democratische overgang in Belarus.
De waarschuwing komt op een moment dat Trump heeft laten weten de banden met Belarus te willen aanhalen. De Amerikaanse president heeft de afgelopen periode vaker gezegd dat hij de relatie met Minsk wil verbeteren, onder meer om geopolitieke redenen. Critici vrezen dat een dergelijke opening het regime van Loekasjenko legitimeert en de druk op het land om hervormingen door te voeren vermindert.
Potas is een belangrijk exportproduct voor Belarus. Het land behoort tot de grootste producenten ter wereld en de verkoop van het mineraal is een cruciale bron van inkomsten voor de staatskas. Een handelsdeal met de Verenigde Staten zou de Belarussische economie een impuls kunnen geven, maar volgens Tichanovskaja is dat precies het probleem: het geld komt terecht bij een regering die zij als ondemocratisch bestempelt.
De oppositieleider benadrukt dat de Verenigde Staten zich moeten blijven inzetten voor democratie en mensenrechten in Belarus. Ze roept Washington op geen zaken te doen met Loekasjenko zolang er geen vrije verkiezingen zijn gehouden en politieke gevangenen zijn vrijgelaten. Volgens haar zou een handelsdeal het signaal afgeven dat het Westen bereid is het regime te accepteren.
Het is niet de eerste keer dat Tichanovskaja waarschuwt voor toenadering tot Minsk. Eerder uitte zij al kritiek op Europese landen die de banden met Belarus wilden aanhalen. De oppositieleider blijft aandringen op internationale druk en sancties tegen het regime, ook al hebben die volgens critici tot nu toe weinig effect gehad.
De reactie van het Witte Huis op de waarschuwing van Tichanovskaja is nog niet bekend. Het is onduidelijk of de geplande overeenkomst over potas daadwerkelijk door zal gaan en of de Amerikaanse regering rekening houdt met de zorgen van de oppositie. Duidelijk is dat de kwestie de toch al gespannen verhoudingen tussen het Westen en Minsk verder op scherp kan zetten.
2