Regeringstroepen in Ethiopië hebben de stad Alamata ingenomen, een week na het uitbreken van nieuwe gevechten in het noorden van het land. Op beelden is te zien hoe tanks en pantserwagens door de straten van de stad rijden. Aan de inname ging een reeks drone-aanvallen vooraf.
Alamata ligt op een belangrijke doorgangsroute in de regio Tigray, waar vier jaar geleden een bloedige oorlog werd uitgevochten. Die oorlog kostte volgens schattingen van de Afrikaanse Unie aan ongeveer 600.000 mensen het leven, door oorlogsgeweld, hongersnood en het instorten van de gezondheidszorg. In 2022 sloten de strijdende partijen een akkoord, maar dat lijkt nu te zijn geschonden.
De afgelopen dagen wist een coalitie van zeven groeperingen, die zichzelf «de alliantie voor het overleven» noemt, meerdere steden op de regering te veroveren. De groepen hebben hun onderlinge conflicten tijdelijk opzijgezet om samen te strijden tegen premier Abiy Ahmed. Volgens de coalitie regeert hij het land als een dictator. Vorige week namen rebellen uit Tigray de regionale hoofdstad Mekelle in, op ongeveer 120 kilometer van Alamata. Daarbij verjoegen ze regeringstroepen en namen ze het vliegveld in.
Met de inname van Alamata lijken de regeringstroepen in de tegenaanval te zijn gegaan. Vanuit de stad zouden ze kunnen oprukken naar het noorden, richting Mekelle. Sommige inwoners van Alamata hebben de regeringstroepen volgens berichten verwelkomd.
Hulporganisaties slaan intussen alarm over de gevolgen voor de burgerbevolking. Al 150.000 mensen zijn op de vlucht geslagen voor de gevechten. Op 20 september werd een hulpkonvooi in Tigray gebombardeerd; het vermoeden bestaat dat drones van het regeringsleger daarvoor verantwoordelijk waren. Hulporganisatie Care meldt dat het door de gevechten steeds moeilijker wordt om voedsel, medische zorg en andere hulpgoederen op de juiste plekken te krijgen, terwijl juist mensen die op de vlucht zijn op die hulp zijn aangewezen.
Een opvallende rol is weggelegd voor buurland Eritrea. Tijdens de vorige oorlog vocht Eritrea samen met de Ethiopische regering tegen de rebellen in Tigray en bezette het delen van het gebied. Nu lijkt Eritrea juist de kant van de rebellen te kiezen door munitietransporten naar Tigray door te laten, zo stelt Ethiopië. De reden zou zijn dat premier Abiy zijn oog heeft laten vallen op de Eritrese zeehaven Assab. Ethiopië heeft momenteel geen eigen zeehaven, wat de economische ontwikkeling van het land ernstig belemmert. Eritrea zou alles willen doen om een Ethiopische bezetting van de haven te voorkomen.
Ethiopië telt ruim 130 miljoen inwoners en is daarmee een van de dichtstbevolkte landen van Afrika. De regering heeft de afgelopen jaren honderden miljoenen geïnvesteerd in het leger, in vliegtuigen en in drones. Hoe hevig de gevechten precies zijn, is moeilijk vast te stellen omdat de communicatieverbindingen in het gebied grotendeels zijn uitgevallen.
De Afrikaanse Unie heeft opgeroepen tot de-escalatie. Het oplaaiende geweld komt op een moeilijk moment voor Ethiopië: door het weerverschijnsel El Niño dreigt de komende maanden extreme droogte in het land.
3