Een man met een Nederlands paspoort is begin mei voorgedragen als minister van Justitie in de omstreden parallelle regering van de Rapid Support Forces (RSF) in Sudan. Het gaat om Osama Said, een Sudanees-Nederlandse jurist die al langer actief is in de Sudanese politiek als leider van een politieke partij. Said bevestigt tegenover de NOS dat hij is voorgedragen voor de functie, die hij nog officieel moet aanvaarden.
De RSF vecht al ruim drie jaar tegen het Sudanese regeringsleger, de Sudanese Armed Forces (SAF). Beide partijen worden beschuldigd van oorlogsmisdaden, maar de RSF wordt als de meest gewelddadige van de twee beschouwd. De Verenigde Naties concludeerden dat het geweld van de RSF kenmerken van genocide vertoont. Het Europees Parlement riep in juli op om de RSF aan te wijzen als terroristische organisatie.
Vorig jaar richtten de Rapid Support Forces een eigen parallelle regering op in de gebieden die onder hun controle staan. De RSF leidt de zogenoemde Tasis-coalitie. Nederland erkent die regering niet, net als de rest van de internationale gemeenschap. De VN-Veiligheidsraad noemde de regering bij de oprichting «een direct gevaar voor de territoriale integriteit van Sudan». In mei dit jaar werden ministers voor de regering aangewezen, onder wie Said.
Said zegt zijn politieke werk op vrijwillige basis vanuit Nederland te doen. «Met één doel: het leed van de Sudanezen verlichten», aldus de jurist. Hij stelt dat vrede zijn drijfveer is en dat de overgangsregering nog volop in opbouw is. Volgens hem houdt die op te bestaan zodra er vrede is. Said benadrukt dat hij schendingen van burgerrechten categorisch afwijst, of ze nu door de RSF of de SAF worden gepleegd. Daders moeten volgens hem worden berecht.
Deskundigen zien een ander motief achter de parallelle regering. «Uiteindelijk gaat het erom dat de RSF serieus genomen wil worden», zegt Anette Hoffmann, Sudan-expert van onderzoeksinstituut Clingendael. «Het wil onderhandelen als een staatsmacht en niet als militie. Je kunt het zien als een legitimering van de RSF.» Volgens Hoffmann is er niets dat deze regering zou kunnen doen zonder goedkeuring van de RSF-leider.
Said dook eerder op in internationale media, onder meer bij Al Jazeera, om namens Tasis het woord te voeren. Ook was hij een van de ondertekenaars bij de oprichting van de coalitie in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Op de website van Tasis staat hij vermeld als een van de leiders. Bij die oprichting stond hij op het podium met Abdulrahim Dagalo, de plaatsvervangend bevelhebber van de RSF en broer van de hoogste leider van de paramilitaire groep.
Het geweld in Sudan houdt onverminderd aan. Nog elke maand vallen er honderden tot duizenden doden en miljoenen Sudanezen zijn ontheemd geraakt. De parallelle regering van de RSF wordt door geen enkel land erkend. De benoeming van Said roept vragen op over de rol van Nederlanders bij het conflict, juist omdat Nederland de Tasis-regering niet erkent.
5