Het aantal studenten dat dit schooljaar begint aan de lerarenopleiding Fries is meer dan verdubbeld in vergelijking met voorgaande jaren. Aan de hogeschool NHL Stenden in Leeuwarden zijn 36 studenten met de opleiding begonnen, waar dat er eerder ongeveer de helft waren. De hogeschool schrijft de toename toe aan het taalbeleid van de provincie Friesland, dat erop gericht is het Fries steviger in het onderwijs te verankeren.
Van de 36 nieuwe studenten volgen twee de opleiding in voltijd. Zestien studenten doen de opleiding in deeltijd en nog eens zestien volgen een deel van de opleiding als minor. Onder de deeltijdstudenten zitten veel zij-instromers: mensen die tijdens hun loopbaan overstappen naar een ander vak. Volgens Babs Gezelle Meerburg van de lerarenopleiding is dat hoge aantal zij-instromers goed te verklaren. «Als je 16 of 17 jaar bent, dan weet je vaak nog niet dat je docent Fries wil worden», zegt ze.
De verdubbeling is volgens Gezelle Meerburg een «duidelijk signaal dat de belangstelling voor het Fries in het onderwijs groeit». Zij schrijft dat toe aan het beleid van de provincie. Sinds dit schooljaar leren alle kinderen op Friese basisscholen en middelbare scholen Fries en worden ze gestimuleerd de taal actief te gebruiken. Vanaf 2030 moet Fries op alle Friese scholen in het voortgezet onderwijs als examenvak worden aangeboden.
De groei komt na een periode waarin de lerarenopleiding Fries op het punt stond te verdwijnen. In 2016 concludeerde onderzoeker Geert Driessen in een studie naar de taal dat het «vijf voor twaalf» was voor het Fries. Hij vreesde dat de taal «een langzame dood zou sterven». De provincie Friesland wilde dat niet laten gebeuren en begon samen met basisscholen een proef om de taal weer beter in het onderwijs te verankeren. Dat leidde begin dit jaar tot de lancering van het Taalplan Frysk 2030.
Met dat plan wil de provincie een doorgaande leerlijn voor iedereen die Fries wil leren, van twee jaar oud tot tachtig jaar. «Daar zijn allemaal docenten voor nodig», zegt Gezelle Meerburg. Om voldoende docenten te krijgen, is een wervingsactie op touw gezet die nog enkele jaren doorloopt. Over enkele jaren moeten er tientallen nieuwe docenten Fries zijn.
De belangstelling voor het Fries neemt ook elders toe. Dit schooljaar begonnen voor het eerst in vijftien jaar weer drie studenten aan de studie Fries aan de universiteit van Groningen. Gezelle Meerburg houdt wel rekening met uitval en met studenten die later in een andere sector gaan werken. Uiteindelijk gaat misschien de helft van de nieuwe studenten daadwerkelijk aan de slag als docent Fries, denkt ze.
2