In de Tweede Kamer is onvoldoende steun voor het plan om honderdduizenden kleine beleggers en spaarders te belasten. JA21, ChristenUnie en SGP zien het plan niet zitten en ook Pro is principieel tegen. Daarmee lijkt een Kamermeerderheid voor het voorstel uit zicht.
De weerstand bleek tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen. «Het is een boete op spaarzaamheid of succesvol ondernemen», zei SGP-Kamerlid Flach. JA21-Kamerlid Hoogeveen noemde het plan «desastreus voor de ambitie om meer Nederlanders hun spaargeld te laten beleggen». Na een spervuur van vragen aan coalitiepartijen D66, VVD en CDA zeiden die bereid te zijn om naar andere oplossingen te kijken. «Ook wij vinden dit een ongelukkig puntje», zei CDA-Kamerlid Van Dijk.
Veel partijen zijn desondanks positief dat de coalitie vanaf 2028 een vermogenswinstbelasting wil invoeren op aandelen, obligaties en tweede huizen, en vanaf 2030 ook op cryptomunten. Daarmee zou er na jarenlange discussie een oplossing kunnen komen voor het politieke probleem rond box 3.
Kritischer was de oppositie over de miljarden die het kabinet volgend jaar wil binnenhalen door de inkomstenbelasting te verhogen. Hoewel het kabinet zegt dat werken moet lonen, gebeurt volgens de Raad van State juist het tegenovergestelde. Toch is VVD-Kamerlid Van Eijk niet van plan een streep te zetten door dit plan. Zij wijst erop dat de koopkracht van veel mensen er nog altijd op vooruitgaat. Oppositiepartijen reageerden kritisch. «Dat is eerst 200 euro pakken, 100 euro teruggeven en dan moet je blij zijn», zei BBB-Kamerlid Vermeer.
Hoe de coalitie een meerderheid wil krijgen voor het Belastingplan blijft onduidelijk. Ook JA21 en Pro willen het kabinet alleen steunen als de verhoogde inkomstenbelasting wordt teruggeschroefd.
Voor linkse partijen begon de ochtend feestelijk: zij feliciteerden elkaar dat de bezuinigingen op de sociale zekerheid na stakingen van tafel zijn. Omdat Pro de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid daardoor wil steunen, lijkt er voor deze begroting nu een meerderheid te zijn.
Toch waren er ook veel vragen vanwege de tabel die minister Heinen (Financiën) rondstuurde, nadat die eerder uitlekte. Daaruit blijkt dat een groot deel van het bedrag dat niet meer wordt bezuinigd op sociale zekerheid, nu voorlopig op de onderwijsbegroting staat. D66, dat zich als onderwijspartij profileert, probeerde de zorgen daarover bij de linkse partijen te sussen. Kamerlid Oosterhuis (D66) sprak van een tabel die is geschreven door een «overijverige ambtenaar», die «niet zo relevant» en «zonder politieke waarde» was.
Bij Van Eijck (VVD) was een ander geluid te horen. Zij bevestigt dat het «de technische uitwerking» van de afspraak binnen de coalitie is dat als de bezuiniging op de sociale zekerheid niet lukt, er wordt bezuinigd op onderwijs. Op de vraag of dat een verstandige keuze is, antwoordt ze dat meer geld «niet per se heeft geleid tot kwalitatief beter onderwijs». De coalitie liet eerder weten te verwachten dat de hervormingen van de sociale zekerheid alsnog tot besparingen leiden. Als er dan nog een bedrag overblijft, willen de partijen volgend jaar om tafel om te kijken waar dat geld dan vandaan moet komen.
Donderdag is de tweede dag van de Algemene Financiële Beschouwingen. Dan reageren minister Heinen (Financiën) en staatssecretaris Eerenberg (Fiscaliteit) op de vragen uit de Tweede Kamer. Het zal het startschot zijn van verdere onderhandelingen. De onduidelijkheid over de financiële plannen van het kabinet zal dus nog even blijven. Mogelijk komt daar verandering in richting de behandeling van het Belastingplan, waar de Tweede Kamer vanaf half oktober over gaat praten. Daarin wordt afgesproken hoe de overheid de komende jaren belastingen binnenhaalt.
5