Premier Rob Jetten verwacht een kind. Daarmee is hij de eerste Nederlandse premier die tijdens zijn ambtstermijn vader wordt, en ook de eerste homoseksuele regeringsleider die samen met zijn partner een kind krijgt. Dat maakt zijn situatie uitzonderlijk, zowel in Nederland als daarbuiten.
Het is sowieso zeldzaam dat een regeringsleider tijdens de ambtsperiode een kind krijgt. Slechts een handvol premiers en presidenten ging hem voor. Vaak gaat het om mannen die al een gezin hadden voordat ze aantraden, of om leiders wier partner buiten de publieke belangstelling bleef. Jetten doorbreekt dat patroon: hij is jong, openlijk homoseksueel en wordt nu de eerste premier in functie die een kind verwacht.
Internationaal zijn er wel voorbeelden van regeringsleiders die tijdens hun termijn vader of moeder werden. Zo kreeg de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern in 2018 een dochter, toen zij nog in functie was. Zij was destijds een van de weinige staatshoofden die tijdens het ambt beviel. Ook de Pakistaanse premier Benazir Bhutto kreeg kinderen tijdens haar premierschap, in de jaren negentig. In Europa zijn zulke gevallen schaars: de meeste premiers zijn bij hun aantreden al wat ouder en hebben hun gezin dan al gesticht.
De Nederlandse situatie is extra bijzonder omdat Jetten de eerste premier is die openlijk homoseksueel is. Zijn partner staat niet in de openbaarheid, en dat blijft zo. De verwachting is dat Jetten zijn werk als premier gewoon blijft doen. Er zijn geen aanwijzingen dat hij van plan is tijdelijk af te treden of zijn taken neer te leggen. Wel zal de beveiliging en de logistiek rondom het premierschap moeten worden aangepast aan de nieuwe gezinssituatie, maar daar is nog niets over bekendgemaakt.
De reacties in politiek Den Haag zijn tot nu toe terughoudend. Collega's en partijgenoten hebben nog niet publiekelijk gereageerd. Dat past bij de Nederlandse omgang met het privéleven van bewindslieden: er wordt doorgaans weinig ruchtbaarheid aan gegeven. Jetten zelf heeft nog geen uitgebreide verklaring afgelegd. Zijn woordvoerder bevestigde alleen dat hij en zijn partner een kind verwachten.
Voor de Nederlandse politiek is het vooral een symbolisch moment. Jetten is de jongste premier ooit en nu ook de eerste die tijdens zijn ambt een kind krijgt. Dat zegt iets over de veranderende samenstelling van de politieke top, maar ook over de manier waarop er in Nederland wordt aangekeken tegen het combineren van een hoge functie en een gezin. Of zijn situatie navolging krijgt, is nog afwachten. Feit is dat het premierschap en het vaderschap in dit geval samenvallen, en dat is in de Nederlandse geschiedenis nog niet eerder voorgekomen.
4