Een reeks bommeldingen heeft deze week meerdere vluchten in Europa getroffen, waaronder een KLM-vlucht van Schiphol naar Tel Aviv. Bij geen van de toestellen zijn explosieven aangetroffen, maar het vliegverkeer is door de dreiging nog steeds verstoord. Het toestel van KLM maakte een geplande tussenstop in Boekarest, waar het zijn reis vervolgde nadat de situatie was beoordeeld.

Bommeldingen kunnen op verschillende manieren binnenkomen. Ze worden vaak per e-mail gestuurd, zowel naar de luchtvaartmaatschappij als naar de autoriteiten. Ook een passagier aan boord kan een dreiging melden. De internationale koepelorganisatie van luchtvaartmaatschappijen, IATA, wil niet toelichten hoe de geloofwaardigheid van een dreiging wordt beoordeeld. Wel laat IATA weten dat alle meldingen serieus worden genomen en roept de organisatie op om de herkomst van de dreigingen op te sporen. Die oproep maakt duidelijk dat de sector vooral zoekt naar de achterliggende afzender, en niet alleen naar het incident zelf.

Aan boord volgen piloten een vaste checklist voor bommeldingen. Die kan onder meer inhouden dat de cabine wordt doorzocht. De bemanning, de luchtvaartmaatschappij, de luchtverkeersleiding en de veiligheidsdiensten werken daarbij samen. KLM-piloten hebben dit scenario recent nog in de simulator geoefend, zodat de procedure bij een echte melding routine is. Over de precieze beveiligingsprocedures geven de autoriteiten weinig details prijs, omdat die bij openbaarmaking hun werking zouden kunnen verliezen.

Wanneer een toestel mogelijk gevaar loopt, kan de piloot ervoor kiezen niet te landen op een drukke luchthaven. Dat is onder meer gebeurd met een vlucht van Dublin naar Rome, die op een Frans militair vliegveld landde. Een vlucht van Finnair van Helsinki naar Rome werd begeleid door de Italiaanse luchtmacht. Die militaire bijstand laat zien dat een bommelding niet alleen de luchtvaartmaatschappij raakt, maar ook de nationale veiligheidsdiensten en defensie inschakelt.

Op de grond neemt in Nederland de Koninklijke Marechaussee de leiding. Het toestel wordt meestal naar een afgelegen deel van de luchthaven gebracht, waar bomexperts het kunnen onderzoeken. Die afzondering beperkt het risico voor de omgeving van de terminal en de andere vliegtuigen. In Sofia inspecteerden een antiterrorismeeenheid en de grenspolitie het toestel. Daarbij werden politiehonden ingezet, maar ook daar werd niets gevonden.

Passagiers worden niet altijd direct geïnformeerd over wat er gebeurt. Eén passagier op een vlucht van Manchester naar Murcia kwam pas bij aankomst te weten dat er een dreiging was geweest. Dat roept de vraag op hoe snel en hoe volledig informatie aan reizigers wordt verstrekt tijdens zulke incidenten. Voor de passagiers betekent het dat de spanning en onzekerheid vaak lang duren, zonder duidelijke uitleg over wat er aan de hand is.

3Weergaven

Auteur

Samenleving

Lotte Jansen — samenleving, Kernblik.