Rusland gaat onmiddellijk 300.000 ton diesel leveren aan de Amerikaanse markt en de wereldmarkt. Dat heeft de Amerikaanse president Trump bekendgemaakt op zijn platform Truth Social, naar eigen zeggen na een gesprek met de Russische president Poetin. Volgens Trump heeft Rusland ook ingestemd om in november nog eens 500.000 ton diesel te leveren, en later volgen leveringen van een miljoen en drie miljoen ton. Die laatste hoeveelheden zijn volgens hem wel afhankelijk van de toestand van de Russische dieselraffinaderijen.
Na de aankondiging van Trump verleende het Amerikaanse ministerie van Financiën een tijdelijke vergunning die de import van Russische diesel mogelijk maakt. De Russische vicepremier Novak bevestigde dat er een overeenkomst is gesloten over de levering van diesel. Die leveringen zullen vanaf deze maand plaatsvinden, zei hij.
De stap komt te midden van sterk gestegen dieselprijzen. Jaren geleden importeerde Europa nog veel diesel uit Rusland, maar na de Russische inval in Oekraïne is dat stopgezet. In 2022 leidde dat tot hoge prijzen aan de pomp. Nu is de oorlog in het Midden-Oosten de oorzaak van de hoge dieselprijzen. Door de situatie in de Straat van Hormuz kunnen veel minder grondstoffen, waaronder olie, worden vervoerd. Ook hebben veel productielocaties rond de Perzische Golf schade opgelopen, en het duurt nog lang voordat die locaties weer normaal functioneren. Deze locaties zetten ruwe olie om in geraffineerde producten, waaronder diesel.
Trump hoopt met extra aanbod op de wereldmarkt de prijzen te laten dalen. In zijn bericht stelt hij dat de dieselprijzen voor Amerikanen en voor de rest van de wereld snel zullen dalen. «Lagere prijzen voor onze geweldige boeren, veehouders en vrachtwagenchauffeurs zijn mijn grootste prioriteit», schreef hij. Sinds het begin van de oorlog in Iran zijn de dieselprijzen in de Verenigde Staten verdubbeld. Eind vorige maand steeg de prijs per gallon, ongeveer 3,8 liter, naar een recordhoogte van 6,53 dollar. Volgens het platform AAA is de gemiddelde prijs per gallon vandaag 6,28 dollar.
Eerder werd bekend dat de G7-landen de komende maanden miljoenen vaten diesel en ruwe olie vrijgeven. Dat gebeurde na toenemende druk van Trump en de Verenigde Staten. De vrijgave moet bijdragen aan een ruimer aanbod op de wereldmarkt.
De Oekraïense president Zelensky heeft scherp gereageerd op het Amerikaans-Russische akkoord. Volgens hem speelt het Rusland in de kaart. «Elke versoepeling van de sancties tegen Rusland zonder een duidelijke en duurzame de-escalatieovereenkomst met Rusland is een overduidelijke zwakte, waardoor Rusland meer mensen zal doden, langer zal vechten, Amerika nog minder zal respecteren en nog meer verliezen en schade aan de wereld zal toebrengen», stelde hij in een bericht op Telegram. Volgens Zelensky zullen «cadeautjes aan Poetin niet bijdragen aan de vrede en de beschaafde wereld geen enkel voordeel opleveren». Hij schrijft dat het verlenen van toestemming aan Rusland om olieproducten te verkopen neerkomt op een investering in een oorlog.
De Europese Unie heeft meerdere keren sancties opgelegd aan de Russische schaduwvloot, een van de weinige manieren waarop Rusland zijn olieproducten de wereld over krijgt. Doel van de sancties is onder meer dat er minder geld naar de Russische schatkist vloeit voor de oorlog in Oekraïne. Om diezelfde reden tekende Trump zelf halverwege september nog een sanctiewet tegen Rusland. Die wet legde Rusland verdere beperkingen op bij de verkoop van olie. De sancties waren ook gericht tegen Russische tankers van de schaduwvloot.
3