De hoogste aanklager van Servië heeft opgeroepen tot een onmiddellijke stop op het vernietigen van documenten door overheidsinstanties. Volgens de aanklager zijn er aanwijzingen dat stukken door de versnipperaar gaan bij staatsinstellingen, banken, veiligheidsdiensten en andere belangrijke instituties. Het vernietigen van documenten is strafbaar, en de aanklager vraagt aanklagers in het hele land om ingrijpen door de politie te eisen en elke poging daartoe te registreren.

Aanleiding is een reeks foto's die de afgelopen dagen opdook. Ze tonen zakken vol papiersnippers, genomen door medewerkers van publieke diensten. Of het daadwerkelijk gaat om resten van gevoelige documenten, is niet vastgesteld. Ook de bewering dat er bij een staatsbank grote sommen geld verdwijnen, is niet bewezen. Toch past de zorg in een bredere context: de nieuwe machthebbers hebben beloofd corruptie en vriendjespolitiek aan te pakken, en de vervolging van hun voorgangers wordt door hen als prioriteit gezien.

Die belofte droeg bij aan de overwinning van de Studentenlijst bij de parlementsverkiezingen van zondag. Servië verkeert in een opgeluchte stemming, maar de macht is nog niet overgedragen. Eerst moeten de verkiezingen op 53 stembureaus opnieuw worden gehouden vanwege onregelmatigheden. Daarna stelt de kiescommissie de definitieve uitslag vast en heeft de president, Ana Brnabic, dertig dagen om het nieuwe parlement bijeen te roepen. Brnabic is een trouwe volgeling van oud-president Aleksandar Vucic en bekleedt de post tijdelijk, nadat Vucic in september aftrad om mee te kunnen doen aan de parlementsverkiezingen. Binnen negentig dagen moet een nieuwe regering zijn gevormd. Ook moeten presidentsverkiezingen worden uitgeschreven, die volgens de wet voor het eind van het jaar plaatsvinden.

Intussen blijft de oude regering demissionair in functie, en de ambtenaren op de ministeries en de gemeentebesturen, die zonder uitzondering in handen zijn van de partij van Vucic, zitten nog op hun plek. Het land verkeert daardoor in een machtsvacuüm: duidelijk is welke richting het opgaat, maar niet wanneer. Burgers verwijderen portretten van Vucic uit overheidsgebouwen. Bij de publieke omroep RTS nam de directeur ontslag, nadat zij eerder hoofdredacteuren en programmachefs had weggestuurd. RTS was onder Vucic een staatsomroep geworden. In het belangrijkste nieuwsbulletin was er gisteren voor het eerst in lange tijd geen aandacht voor Vucic, en de presentator bood vandaag namens de omroep excuses aan voor wat in de afgelopen periode was nagelaten.

De studenten willen ook dat de toezichthouder optreedt tegen commerciële zenders die dicht bij Vucic staan en die volgens hen stelselmatig de wet hebben overtreden. Presentatoren van nieuwsprogramma's bij die zenders zijn spoorloos verdwenen, waardoor er gaten in de programmering zijn gevallen. De studenten roepen medewerkers van media, overheidsinstellingen en staatsbedrijven op misstanden te melden via een speciaal e-mailadres en beloven klokkenluiders wettelijke bescherming.

3Weergaven

Auteur

Samenleving

Lotte Jansen — samenleving, Kernblik.