De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) waarschuwt dat kinderen in de asielnoodopvang structureel worden blootgesteld aan onveilige leefomstandigheden. In het maandag gepubliceerde rapport «Kinderen in nood» stelt de raad dat het uitblijven van structureel beleid leidt tot vele vormen van onveiligheid voor deze kinderen. Nederland is volgens de OVV door de ondergrens gezakt van wat veilig is voor kinderen.
Ongeveer 6.900 van de in totaal 17.000 asielkinderen verblijven in noodopvanglocaties. Sommigen van hen wonen daar al jaren. De raad noemt dat problematisch, omdat de opvang niet is ingericht op langdurig verblijf en de kinderen daardoor te maken krijgen met ernstige risico's voor hun ontwikkeling. De OVV spreekt van een «urgente aanbeveling» aan de minister van Asiel en Migratie om de situatie binnen zes maanden te verbeteren.
Volgens de Onderzoeksraad is het probleem niet incidenteel, maar het gevolg van een opvangstelsel dat te lang afhankelijk is gebleven van noodlocaties. De raad adviseert dan ook om die afhankelijkheid af te bouwen en te investeren in een duurzaam opvangsysteem. «Bouw de afhankelijkheid van noodopvanglocaties af en investeer in een duurzaam opvangsysteem», luidt de aanbeveling.
De conclusies raken aan een bredere discussie over de opvang van asielzoekers in Nederland. Noodopvanglocaties zijn in de afgelopen jaren opgezet als tijdelijke oplossing voor pieken in de instroom, maar zijn op sommige plaatsen uitgegroeid tot verblijfplaatsen voor langere tijd. Voor kinderen betekent dat onder meer een gebrek aan stabiliteit en aan voorzieningen die nodig zijn voor een veilige ontwikkeling.
De OVV richt zich met de aanbeveling rechtstreeks tot de minister van Asiel en Migratie. De raad wil dat er binnen een half jaar concrete stappen worden gezet om de leefomstandigheden van de kinderen te verbeteren. Daarmee legt de Onderzoeksraad de verantwoordelijkheid voor de huidige situatie bij het beleid en niet bij de kinderen of hun gezinnen.
Het rapport «Kinderen in nood» verschijnt op een moment dat de asielopvang in Nederland al langere tijd onder druk staat. De raad constateert dat de noodopvang, bedoeld als tijdelijke voorziening, in de praktijk structurele kenmerken heeft gekregen. Kinderen die daar verblijven, krijgen te maken met onveiligheid die voortkomt uit het ontbreken van een duurzaam opvangbeleid.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid is een onafhankelijk adviesorgaan dat onderzoek doet naar veiligheidsrisico's in Nederland. De raad brengt gevaren in kaart en doet aanbevelingen aan verantwoordelijke instanties. In dit geval is dat de minister van Asiel en Migratie, die binnen zes maanden gevolg moet geven aan de urgente aanbeveling.
Of en hoe het kabinet op korte termijn maatregelen neemt, is nog niet duidelijk. De OVV benadrukt dat de huidige situatie niet langer kan voortduren en dat er een omslag nodig is van tijdelijke noodoplossingen naar een opvangstelsel dat kinderen de veiligheid biedt die zij nodig hebben.
2