In heel Nederland hebben medewerkers in het openbaar vervoer woensdag het werk neergelegd uit protest tegen de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid. De 24-uursstaking, georganiseerd door vakbond FNV, legde het trein-, bus- en tramverkeer grotendeels stil. Ook veel veerboten bleven aan de kant. Volgens de FNV deden enkele duizenden medewerkers mee aan de actie.
De staking kwam een dag nadat uit gelekte Prinsjesdagstukken bleek dat het kabinet een deel van de geplande bezuinigingen op de sociale zekerheid terugdraait. Toch ging de actie door, omdat de FNV vindt dat het kabinet onvoldoende doet voor mensen die afhankelijk zijn van sociale voorzieningen. Minister van Sociale Zaken Vijlbrief (D66) noemde het stakingsrecht van de vakbeweging legitiem, maar zei de actie „volstrekt onnodig” te vinden. Volgens hem zit in de Prinsjesdagstukken een handreiking aan de bonden.
Op de wegen was het woensdagmiddag drukker dan gebruikelijk. De ANWB meldde rond 17.30 uur ongeveer 630 kilometer file, vooral rond Arnhem en Utrecht. Die drukte werd deels veroorzaakt door de ov-staking, maar ook door regen en de afsluiting van de Hardenbergerbrug in de A28 bij Nijkerk. De ochtendspits verliep niet veel drukker dan gemiddeld; veel mensen werkten thuis of pasten hun reis aan.
Reizigers die niet op de staking hadden gerekend, kwamen voor verrassingen te staan. Zo wachtte een reiziger in Zwolle ongeveer twee uur op een bus die niet kwam. Bij een veerpont in de buurt van IJmuiden moest een man op een trekker constateren dat ook de pont niet voer. „Gaat-ie helemaal niet vandaag? Is er een landelijke staking? Ook voor de pont?”, vroeg hij aan regionale omroep NH. „Dat meen je niet, dan kan ik beter omkeren. Ik ga in ieder geval niet zwemmen.”
Er waren ook creatieve oplossingen. Basisschool De Zeeheld in Amsterdam regelde een rondvaartboot om kinderen en leerkrachten het IJ te laten oversteken. Een docent zei dat anders „kinderen op ons hadden zitten wachten”. Ook deelauto’s waren populairder dan normaal. Autobedrijf SnappCar meldde dat het aantal boekingen flink was opgelopen; een woordvoerder sprak van „duizenden extra ritten”.
Buschauffeurs bepaalden veelal zelf of ze meededen aan de staking. Daardoor verschilde het per vervoerder en regio hoeveel bussen reden. Een buschauffeur die wel reed, zei zijn werk „heel erg leuk” te vinden en wees op zijn eigen situatie: „Daarnaast heb ik een spierziekte, dus ik weet niet of ik over twintig jaar nog kan rijden.”
Tussen Amsterdam Centraal en Schiphol reden vier treinen per uur. Sporadisch reden er bussen, maar veel reizigers pakten een taxi naar de luchthaven, wat leidde tot lange files rondom Schiphol. Een woordvoerder van de luchthaven zei dat niemand te laat kwam voor zijn vlucht, maar dat het wel „een uitdaging” was voor reizigers en medewerkers.
In Den Haag reageerde de coalitie met ergernis op de staking. Sommige politici van coalitie en oppositie gingen in gesprek met stakend ov-personeel. D66-fractievoorzitter Paternotte zei te hopen dat de vakbonden weer met het kabinet om tafel gaan: „We willen er samen uitkomen.” GroenLinks-PvdA-leider Klaver zei de stakende chauffeurs „heel goed” te snappen en noemde de staking „hard nodig”. Een woordvoerder van de FNV noemde de actie „geslaagd”, vooral omdat veel mensen zich bewust zijn geworden van de reden van de staking. Over het vervolg zou FNV-voorzitter Hans Spekman later op de avond een reactie geven.