Oud-minister en voormalig CDA-leider Elco Brinkman is op 78-jarige leeftijd overleden. Hij stierf na een kort en intensief ziekbed in zijn woonplaats Leiden, zo heeft zijn familie bekendgemaakt. De doodsoorzaak is niet vermeld. Brinkman was een van de meest prominente christen-democraten van zijn generatie en maakte op jonge leeftijd carrière in de Haagse politiek.

Brinkman begon in 1975 als medewerker op het ministerie van Binnenlandse Zaken en werd daar vijf jaar later secretaris-generaal. In 1982, op 34-jarige leeftijd, werd hij minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur in de kabinetten-Lubbers I en II. Die functie bekleedde hij zeven jaar. Als minister pleitte hij voor een «zorgzame samenleving»: burgers waren volgens hem te afhankelijk geworden van de verzorgingsstaat en moesten meer voor elkaar klaarstaan.

In 1988 werd Brinkman fractievoorzitter van het CDA, dat destijds oppermachtig was in de Nederlandse politiek. In 1994 volgde zijn benoeming tot politiek leider en lijsttrekker. Alles wees erop dat hij premier Ruud Lubbers zou opvolgen, die hem zelf als troonopvolger had omarmd. Brinkman introduceerde een nieuwe stijl van campagnevoeren: hij sprak uit het hoofd, liep over het podium en gebruikte geen spreekgestoelte. Die aanpak werd al snel de «Brinkman-shuffle» genoemd.

De campagne liep echter uit op een drama. Kort voor de verkiezingen trok Lubbers zijn steun in en zei publiekelijk niet op Brinkman te zullen stemmen, maar op nummer drie van de CDA-lijst, Ernst Hirsch Ballin. Bij de verkiezingen leed het CDA een monsterverlies van twintig zetels. Brinkman verliet de Haagse politiek via de zijdeur.

Na zijn politieke loopbaan werd Brinkman een invloedrijk bestuurder. Hij was onder meer voorzitter van Bouwend Nederland tot 2013 en voorzitter van het bestuur van het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds. In 1998 werd bij hem non-hodgkin geconstateerd, waarvan hij herstelde. In 2002 werd opnieuw kanker vastgesteld, ditmaal aan zijn speekselklieren. Ook daarvan herstelde hij; een week na zijn laatste chemokuur verscheen hij als voorzitter van Bouwend Nederland voor de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid.

In 2011 maakte Brinkman een comeback in de politiek. Het CDA vroeg hem om fractievoorzitter in de Eerste Kamer te worden. In 2016 zei hij in dagblad Trouw dat hij dat «ook wel een vorm van eerherstel» vond na het drama van bijna twintig jaar eerder. Brinkman overleed maandag in Leiden.

Auteur

Misdaad en buitenland

Ruben Visser — misdaad en buitenland, Kernblik.